Το Βελιγράδι στο επίκεντρο ενός μεγάλου γεωπολιτικού παιχνιδιού
Άγριο παρασκήνιο για Σερβία – Τι αποκάλυψε ο Vucic για Trump
Το Βελιγράδι στο επίκεντρο ενός μεγάλου γεωπολιτικού παιχνιδιού. Ο Aleksandar Vucic «δείχνει» Trump, δισεκατομμύρια αμερικανικών επενδύσεων και πιθανή επανεκκίνηση της συμφωνίας Σερβίας–Κοσόβου.
Την επανεμπλοκή του Donald Trump στο ζήτημα της συμφωνίας μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου εκτίμησε ο πρόεδρος της Σερβίας Aleksandar Vucic, εξέλιξη που θα μπορούσε να αποτελέσει μια «πολύ, πολύ, πολύ σημαντική τροπή», ειδικά εφόσον προηγηθεί η ολοκλήρωση μιας συμφωνίας της Ουάσινγκτον με το Ιράν.
Σε συνέντευξή του στο Breitbart News, ο Aleksandar Vucic σημείωσε ότι μια συμβιβαστική λύση στο ζήτημα Σερβίας–Κοσόβου «θα ήταν ένα πολύ μεγάλο γεγονός», εάν ο Donald Trump επανέλθει για να ολοκληρώσει το πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί κατά την πρώτη του θητεία.
Ο Trump, το Ιράν και η επόμενη μέρα στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ
Ο Donald Trump, σύμφωνα με τις τοποθετήσεις που μεταφέρονται, παραμένει αυτή την περίοδο προσηλωμένος στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας με το Ιράν, με στόχο την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση αυτού του φακέλου, εκτιμάται ότι η Ουάσινγκτον θα στραφεί σε άλλες κρίσιμες διεθνείς εκκρεμότητες, με τη συμφωνία Σερβίας–Κοσόβου να θεωρείται πιθανό πεδίο επανεκκίνησης.
Ο Aleksandar Vucic τόνισε ότι ο Donald Trump απολαμβάνει ευρείας δημοφιλίας στη Σερβία, χαρακτηρίζοντάς τον «πραγματιστή» και «ορθολογικό» ηγέτη, ενώ αποκάλυψε ότι έχει απευθύνει πρόσκληση στον Αμερικανό πρόεδρο να επισκεφθεί το Βελιγράδι, όπου –όπως είπε– θα μπορούσε να τον υποδεχθεί πλήθος τουλάχιστον 100.000 πολιτών.
Η συμφωνία της Ουάσινγκτον και ο ρόλος των ΗΠΑ
Το ζήτημα της Σερβίας και του Κοσόβου είχε βρεθεί στο επίκεντρο της αμερικανικής διπλωματίας κατά την πρώτη θητεία του Donald Trump, όταν υπογράφηκε η λεγόμενη Συμφωνία της Ουάσινγκτον τον Σεπτέμβριο του 2020 στον Λευκό Οίκο.
Τότε, ο Aleksandar Vucic και ο τότε πρωθυπουργός του Κοσόβου Avdullah Hoti υπέγραψαν τη συμφωνία, με τη μεσολάβηση του ειδικού απεσταλμένου Richard Grenell.
Το Κόσοβο, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, έχει διατηρήσει στενή σχέση με τον Donald Trump, συμμετέχοντας σε σύνοδο του λεγόμενου “Board of Peace” νωρίτερα μέσα στο έτος.
Η «παγωμένη» ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας
Ο Aleksandar Vucic υποστήριξε ότι η διαδικασία ένταξης της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ουσιαστικά «παγώσει» τα τελευταία πέντε χρόνια, κυρίως λόγω του ζητήματος του Κοσόβου αλλά και της άρνησης της χώρας να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία.
«Δεν συμβαίνει τίποτα εδώ και πέντε χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Σερβία ζητά από την ΕΕ να τηρήσει τις δεσμεύσεις της από τη Συμφωνία των Βρυξελλών του 2013 για τη δημιουργία Ένωσης Σερβικών Δήμων στο Κόσοβο.
Παράλληλα, η Σερβία διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα, με τον πρόεδρο να υποστηρίζει ότι η στρατηγική του Βελιγραδίου βασίζεται στην πολυδιάστατη διπλωματία και την ανοιχτή επικοινωνία με όλα τα διεθνή κέντρα ισχύος.
Επενδυτικός «πυρετός» και αμερικανικά projects δισεκατομμυρίων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προοπτικές αμερικανικών επενδύσεων στη Σερβία, τις οποίες ο Aleksandar Vucic περιέγραψε ως εξαιρετικά εκτεταμένες και στρατηγικής σημασίας.
Μεταξύ άλλων ανέφερε:
ολοκλήρωση μεγάλων οδικών έργων από αμερικανικές εταιρείες
επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα (υδροηλεκτρικά και φωτοβολταϊκά έργα)
πιθανή ανάπτυξη υποδομών LNG μέσω του λιμανιού Bar στο Μαυροβούνιο
νέους αγωγούς φυσικού αερίου και πετρελαίου
δημιουργία μεγάλων data centers με χρήση LNG για ενεργειακή τροφοδοσία και ψύξη
Ο ίδιος εκτίμησε ότι το συνολικό ύψος των έργων μπορεί να φτάσει τα 10 έως 20 δισ. δολάρια, χαρακτηρίζοντάς τα «τεράστια ευκαιρία» για τη σερβική οικονομία.
Η ιστορική διάσταση και οι σχέσεις με τη Δύση
Ο Aleksandar Vucic αναφέρθηκε εκτενώς στο ιστορικό των σχέσεων Σερβίας–ΗΠΑ, κάνοντας λόγο για τις συγκρούσεις της δεκαετίας του 1990 και τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ το 1999, τους οποίους χαρακτήρισε καθοριστικό σημείο ρήξης.
Υποστήριξε ότι η Σερβία «πλήρωσε βαρύ τίμημα» ιστορικά, αλλά σήμερα επιδιώκει μια πιο ρεαλιστική και οικονομικά προσανατολισμένη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση.
Προοπτική νέας συμφωνίας Σερβίας–Κοσόβου
Κλείνοντας, ο Aleksandar Vucic σημείωσε ότι η επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δυναμική στο ζήτημα του Κοσόβου, αν και υπογράμμισε ότι μια τελική συμφωνία παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
«Είμαστε πάντα ανοιχτοί σε διάλογο και σε μια συμφωνία, αλλά δεν θα είναι εύκολο», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μακράς και σύνθετης διαπραγμάτευσης.
Υψηλού κινδύνου το ταξίδι Vucic στο Μαυροβούνιο
Την ίδια ώρα, νέα ένταση στις σχέσεις μεταξύ της Σερβίας και του Μαυροβουνίου προκαλεί η αποκάλυψη ότι οι σερβικές υπηρεσίες ασφαλείας συνέστησαν στον Πρόεδρο Aleksandar Vucic να μην ταξιδέψει στη Σύνοδο ΕΕ–Δυτικών Βαλκανίων που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στο Τίβατ του Μαυροβουνίου.
Προειδοποίηση για σοβαρό κίνδυνο ασφαλείας
Η σερβική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφαλείας (BIA) ανακοίνωσε ότι το ταξίδι του Vucic ενέχει υψηλό κίνδυνο ασφαλείας λόγω «εχθρικών δραστηριοτήτων ξένων μυστικών υπηρεσιών» και της παρουσίας οργανωμένων εγκληματικών ομάδων στο Μαυροβούνιο.
Παρά την προειδοποίηση, η Πρόεδρος της Βουλής της Σερβίας, Ana Brnabic, δήλωσε ότι ο Vucic σκοπεύει να μεταβεί κανονικά στο Τίβατ, όπου αναμένεται να έχει σημαντικές συναντήσεις με Ευρωπαίους ηγέτες.
Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν ο Emmanuel Macron, ο Friedrich Merz και η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen.
Στόχος της συνόδου είναι η αξιολόγηση της προόδου των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το επεισόδιο με τους 87 Σέρβους
Η προειδοποίηση της BIA ήρθε λίγες ώρες μετά από δημοσιεύματα στο Μαυροβούνιο σύμφωνα με τα οποία οι αρχές της χώρας αρνήθηκαν την είσοδο σε αεροσκάφος που μετέφερε 87 άνδρες από τη Σερβία στο Τίβατ.
Οι αρχές του Μαυροβουνίου φέρονται να έκριναν ότι η παρουσία τους συνιστούσε πιθανό κίνδυνο ασφαλείας ενόψει της συνόδου κορυφής.
Παράλληλα, σύμφωνα με το μέσο ενημέρωσης Vijesti, η αστυνομία κατέσχεσε δύο λεωφορεία που επρόκειτο να μεταφέρουν την ομάδα.
Οι βαθιές ρίζες της κρίσης
Οι σχέσεις Βελιγραδίου και Ποντγκόριτσα παραμένουν τεταμένες εδώ και χρόνια.
Ένα από τα βασικά σημεία τριβής είναι οι σχέσεις του Μαυροβουνίου με το Κόσοβο, του οποίου την ανεξαρτησία η Σερβία εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει.
Παράλληλα, το Μαυροβούνιο κατηγορεί συχνά το Βελιγράδι ότι επιχειρεί να επηρεάσει την εσωτερική πολιτική του ζωή μέσω της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και πολιτικών δυνάμεων που συνδέονται με το κυβερνών σερβικό κόμμα.
Σύγκρουση και για τη Ρωσία
Οι διαφορές μεταξύ των δύο χωρών διευρύνθηκαν μετά την ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου το 2006.
Σε αντίθεση με τη Σερβία, το Μαυροβούνιο είναι μέλος του NATO και έχει ευθυγραμμιστεί με την εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιβάλλοντας κυρώσεις κατά της Ρωσίας, μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η Σερβία, αντιθέτως, διατηρεί στενότερες σχέσεις με τη Μόσχα και έχει αποφύγει να ακολουθήσει πλήρως τη γραμμή των ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Αντίμετρα στα σύνορα
Η κρίση κλιμακώθηκε περαιτέρω το βράδυ της Τετάρτης, όταν η Σερβία επέβαλε αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους στα σύνορα με το Μαυροβούνιο.
Σύμφωνα με σερβικά μέσα ενημέρωσης, η απόφαση προκάλεσε μεγάλες ουρές και πολύωρες καθυστερήσεις στα συνοριακά περάσματα.
Η συγκυρία προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις Βρυξέλλες, καθώς η Σύνοδος του Τίβατ είχε σχεδιαστεί ως βήμα προσέγγισης των Δυτικών Βαλκανίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά εξελίσσεται σε ακόμη ένα επεισόδιο της αυξανόμενης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην περιοχή.
Πηγή είδησης – εικόνας
Η Ομάδα του GreekHumans