Συνοπτική ιστορία του Πακιστάν
Του Στέφανου Σκαρμίντζου*
Το όνομα «Πακιστάν» σημαίνει «γη των καθαρών» στα Ουρντού και Περσικά. Σήμερα, το Πακιστάν είναι η πέμπτη πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου. Η ιστορία του Πακιστάν ξεκινάει από τους αρχαίους πολιτισμούς της Κοιλάδας του Ινδού. Mεταξύ 2600-1500 π.Χ., η περιοχή του σημερινού Πακιστάν ήταν το κέντρο του πολιτισμού της Κοιλάδας του Ινδού, με προηγμένες πόλεις όπως οι Χαράπα. Οι λαοί της εποχής είχαν προηγμένα συστήματα πολεοδομίας, ύδρευσης και αποχέτευσης, αλλά η γραφή τους δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί.
Τον 6ο προχριστιανικό αιώνα, ο Πέρση βασιλιάς Δαρείος κατέλαβε την περιοχή που έγινε γνωστή ως Πενταποταμία. Η περσική κυριαρχία κράτησε ως το 326 π.Χ., όταν ο Μ. Αλέξανδρος, αφού υπέταξε διάφορες ινδικές φυλές, έφτασε μέχρι τις ακτές τις Αραβικής Θάλασσας. Το 250 π.Χ. οι σατράπες των Σελευκιδών ίδρυσαν δικό τους βασίλειο που τελικά το κατέλυσαν νομάδες από τη στέπα. Για λίγο οι περιοχή έμεινε στην κυριαρχία των Πάρθιων που μετά έδωσαν την θέση τους στην αυτοκρατορία των Κοσσανών. Το 712 μ.Χ. οι Μουσουλμάνοι εισέβαλαν στην Ινδία. Δημιουργήθηκαν εμιράτα με φυλετική βάση στο Αφγανιστάν (Αρχαία Βακτρία) και από το 975 έως το 1186 μ.Χ. ιδρύθηκε στα βορειοδυτικά το σουλτανάτο των Γασναβιδών που καταλύθηκε από τους Σελτζούκους και έδωσε τη θέση του σε διάφορα ισλαμικά βασίλεια στα βόρεια. Η συμπεριφορά των Μουσουλμάνων έναντι των Ινδουιστών ήταν σκληρή καθώς δεν θεωρούνταν «λαοί της Βίβλου». Στα τέλη του 15ου αιώνα, η περιοχή δέχτηκε μια καταστροφική εισβολή από τον Ταμερλάνο. Toν 18ο αιώνα η περιοχή περνά στον έλεγχο των Βρετανών. Παράλληλα με τον αγώνα του Γκάντι κατά των Βρετανών, ο μουσουλμάνος δικηγόρος Τζίνα επιθυμούσε την ίδρυση κράτους για τους μουσουλμάνους της Βρετανικής Ινδίας.
Το 1947 με την αποχώρηση των Βρετανών, ιδρύεται κρατική οντότητα που αρχικά αποτελείται από το Ανατολικό Πακιστάν (σημερινό Μπαγκλαντές) και το (σημερινό) Δυτικό Πακιστάν. Ο πρώτος πόλεμος με την Ινδία (1947-1948) ξεσπά αμέσως για τον έλεγχο της περιοχής του Κασμίρ. Το μωσαϊκό των φυλών που περικλείονται στα όρια της χώρας δημιουργεί μόνιμη αστάθεια. Έτσι από το 1958 έως το 1969 αρχίζει η πρώτη περίοδος στρατιωτικής διακυβέρνησης υπό τον Αγιούμπ Χαν. Το Πακιστάν στρέφεται προς τις ΗΠΑ και το Ισλαμαμπάντ αντικαθιστά το Καράτσι ως πρωτεύουσα το 1960. Το Σύνταγμα του 1962 ορίζει το Πακιστάν ως προεδρική δημοκρατία. Το 1965 ξεσπά ο δεύτερος πόλεμος με την Ινδία. Ακολουθεί ο πόλεμος το 1971 που οδηγεί στον διαχωρισμό του Ανατολικού Πακιστάν και την ίδρυση του Μπαγκλαντές χάρις στην επικράτηση του Ινδικού Ναυτικού.
Η πολιτική αστάθεια επιτείνεται και από το 1977 έως το 1988 ακολουθεί δεύτερη περίοδος στρατιωτικής διακυβέρνησης. Το Πακιστάν προσφέρει πολύτιμη βοήθεια στις ΗΠΑ στηρίζοντας τους Αφγανούς κατά των Σοβιετικών. Μετά την μεταπολίτευση, το Πακιστάν αρχίζει να προσεγγίζει την Κίνα και με την βοήθειά της το Πακιστάν έγινε πυρηνική δύναμη το 1998. Η επιτυχία των δοκιμών του Πακιστάν ήρθε λίγο μετά από τις αντίστοιχες της Ινδίας.Το 1999 το πραξικόπημα του στρατηγού Μουσαράφ σηματοδοτεί την τρίτη στρατιωτική περίοδο που έληξε το 2008. Κατόπιν, επανήλθε ο κοινοβουλευτισμός με διάφορες εκλογές και εναλλαγές στην εξουσία. Στις σχέσεις ΗΠΑ – Πακιστάν επικράτησε ψυχρότητα με τις ΗΠΑ να κατηγορούν το Πακιστάν ότι υποθάλπει την τρομοκρατία δίνοντας καταφύγιο σε στελέχη της Αλ Κάϊντα. Οι αμφισβητήσεις των συνόρων με την Ινδία συνεχίζονται και συχνά καταλήγουν σε αιματηρές συμπλοκές.Το Πακιστάν επιδιώκει να έχει ηγετικό ρόλο στον μουσουλμανικό κόσμο υποστηρίζονταςδιάφορα ισλαμικά κινήματα. Η συνοχή του όμως δοκιμάζεται από τις φυλετικές έριδες με αρκετούς εξτρεμιστές να καταφεύγουν σε γειτονικές χώρες οδηγώντας τελευταίως το Πακιστάν σε σύγκρουση με τους πρώην Αφγανούς συμμάχους του.
Πηγές
Valerii Nikonorov, Armies of Bactria 700BC-450AD, Montvert 1997
David Nicolle, Medieval Indian Armies I, ospreypublishing.com 2022
David Nicolle, Medieval Indian Armies II, ospreypublishing.com 2023
David Nicolle, Medieval Mughul India 1504–1761, ospreypublishing.com 1993
Ian Talbot, Pakistan: A Modern History, Palgrave Macmillan, 2010
Iftikhar H. Malik, The History of Pakistan, Greenwood Press, 2008
1η δημοσίευση εδώ
Πηγή εικόνας
https://methormisakathektou.blog/
* Στέφανος Σκαρμίντζος: M.A. Military History