Σε συνέντευξη για το https://greekhumans.com/, ο κ. Γιώργος Λυκοκάπης, πολιτικός επιστήμων – δημοσιογράφος και αρθρογράφος του SLpress, κλήθηκε να σχολιάσει ζητήματα που αφορούν στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Πρόλογος
Για να γνωρίσετε καλύτερα τον κ. Λυκοκάπη, μπορείτε να δείτε εδώ
https://greekhumans.com/synenteuxi-me-ton-k-giwrgo-lykokaph/
Εισαγωγική τοποθέτηση
Αγαπητέ Γιώργο, πρώτα από όλα επιτρέψτε μου να εκφράσω τα συγχαρητήρια μου για το έργο σου στην ελληνική αρθρογραφία. Αυτό το χρονικό διάστημα με ποιο μέσο συνεργάζεσαι; Ποια η ενασχόληση σου;
Να σας ευχαριστήσω και εγώ για την φιλοξενία και τα καλά σας λόγια. Αρχικά η κύρια συνεργασία μου είναι με το SLpress.gr του δημοσιογράφου Σταύρου Λυγερού και δευτερευόντως με άλλες εφημερίδες, όπως τα “Παραπολιτικά”, η “Kontra News” και η “Πελοπόννησος”. Ταυτόχρονα παρεμβαίνει σε ραδιοτηλεοπτικά-διαδικτυακά μέσα για τον σχολιασμό της επικαιρότητας, διεθνούς και ελληνικής.
Ευρύτερη προσωπική εκτίμηση
Είναι φανερό πως υφίσταται ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά σου για την επικαιρότητα. Ταυτόχρονα, η ιστοσελίδα μας εστιάζει στις διμερείς ή διεθνείς σχέσεις των κρατών και οργανισμών. Έτσι, επίτρεψε μου να στρέψουμε τα φώτα προς την επικαιρότητα των διεθνών εξελίξεων. Τι συμβαίνει στον κόσμο; Ένα πολύ σύντομο σχόλιο για το Ουκρανικό!
Για να παραφράσω την ρήση του Μάο Τσε Τουννγκ, “μεγάλη αναταραχή, ανησυχητική κατάσταση”! Οι διεθνείς εξελίξεις είναι άκρως ανησυχητικές και ανά βδομάδα κυριολεκτικά φοβόμαστε τι θα ξημερώσει!
Σε ό,τι αφορά το Ουκρανικό, νομίζω ότι οι ειρηνευτικές προσπάθειες που αποπειράθηκε ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχουν καμία τύχη, και μετά την τελευταία πολεμική κλιμάκωση στο μέτωπο Ισραήλ-Ιράν. Οι Ρώσοι, αν και είναι φανερό πως εκτιμούν τον Τραμπ, δεν αρκούνται στις παραχωρήσεις που είναι διατεθειμένες να προβούν οι ΗΠΑ.
Με βάση και το υπόμνημα τους που οι ίδιοι δημοσιοποίησαν, ουσιαστικά απαιτούν την συνθηκολόγηση της Ουκρανίας, η οποία, αν και είναι υπό πίεση, δεν είναι σε τέτοια κατάσταση ώστε να δεχτεί πλήρη συνθηκολογηση, χαρακτηριστικό παράδειγμα η θεαματική επίθεση τους σε ρωσικές αεροπορικές βάσεις. Επομένως εκτιμώ ότι βρισκόμαστε σε ένα πολεμικό τέλμα. Κύριο ερώτημα είναι αν ο Τραμπ υιοθετήσει τελικώς την αντιρωσική στάση Κιέβου-ΕΕ, όπως τουλάχιστον αυτοί προσδοκούν.
Νοτιοανατολική Μεσόγειος
Η περιφερειακή γειτονιά της Ελλάδας. Έχουμε γύρω μας 2 βασικές συγκρούσεις. Το Ουκρανικό και τη Γάζα. Σε σχέση με αυτές, που έμμεσα επηρεάζεται η χώρα μας, ποιες πρέπει να είναι, κατά την άποψη σου, οι κινήσεις της Ελλάδας; Ειδικά όταν η Ελλάδα είναι ανοιχτά υπέρ της Ουκρανίας και υπέρ του Ισραήλ. Η Ελλάδα πρέπει να λειτουργεί όπως η ΕΕ, ή με βάση το εθνικό της συμφέρον; Το σχόλιο σου σε παρακαλώ!
Καίριο το σχετικό ερώτημα… Αρχικά, λόγω της αναθεωρητικής Τουρκίας, η ελληνική γραμμή είναι η οχύρωση πίσω από το διεθνές δίκαιο και σωστά. Από την άλλη η στάση της Ελλάδας είναι αντιφατική. Με βάση το διεθνές δίκαιο, ορθώς στηρίζει την Ουκρανία. Όμως, από την άλλη, και το Ισραήλ παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, με την ηγεσία του να ελέγχεται μέχρι και για εγκλήματα πολέμου από το Δικαστήριο της Χάγης και να απειλείται με κυρώσεις από χώρες της ΕΕ.
Για παράδειγμα, έχουμε την Αθήνα να ζητά επισήμως την διερεύνηση ενδεχόμενων ρωσικών εγκλημάτων πολέμου στην Ουκρανία από την Χάγη και από τον άλλη να χαρακτηρίζει αντιπαραγωγικό το ένταλμα της Χάγης για τον Βενιαμίν Νετανιάχου!
Προσωπικά, ούτε εγώ υποστηρίζω την πλήρη ρήξη με το Ισραήλ, αν και πρέπει να κρατάμε αποστάσεις από σαφείς αναθεωρητικές επιλογές της ηγεσίας του. Εξάλλου ο περίγυρος στην Μεσόγειο είναι ανησυχητικός, οι εξελίξεις με την Μονή Σινά στην Αίγυπτο, οι δίαυλοι της Τουρκίας με τον Χαφτάρ στην Λιβύη (το ενδόμενο να συμφωνήσει στο παράνομοο τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι υπαρκτό) επομένως δεν μας συμφέρει η απόλυτη ρήξη με το Ισραήλ.
Σε διπλωματικό επίπεδο να σημειωθεί ότι (και σωστά) υποστηρίζουμε την κατάπαυση του πυρός, την διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας, την αποκλιμάκωση στο μέτωπο με το Ιράν…
Εκτιμώ ότι η αντιπαράθεση Ισραήλ-Ιράν απομακρύνει το ενδεχόμενο μιας ολοκληρωτικής σύγκρουσης ΕΕ και Ισραήλ, είναι χαρακτηριστική η στάση της Γαλλίας, που μόνο φιλική στον Νετανιάχου δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Από την άλλη, δεν γίνεται να μην επισημανθεί πως στο πεδίο των ελληνο-ρωσικών σχέσεων ή ελληνική πλευρά συμπεριφέρθηκε ως “βασιλiκότερος του βασιλέως”, υιοθετώντας συχνά και μία ακραιφνή αντιρωσική ρητορική, ξεπερασμένη πλέον από τις εξελίξεις.
Επικαιρότητα Μέσης Ανατολής
Πολεμικές επιχειρήσεις δυστυχώς διεξάγονται και στη Γάζα και μεταξύ Ισραήλ – Ιράν. Μια γενική ερώτηση αρχικά. Τους πολέμους αυτούς τους θέλουν οι ηγεσίες στις περιοχές αυτές ή τρίτοι γεωπολιτικοί παίχτες τους υποκινούν και γιατί; Οι λαοί επιθυμούν αυτούς τους πολέμους ή οι ηγεσίες των κρατών και των οργανώσεων;
Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον-φιλοσοφικό ερώτημα. Στον αντίποδα του γνωστού συνθήματος της Αριστεράς “άλλο οι ηγεσίες-άλλο οι λαοί”, εκτιμώ πως πρόκειται για έναν συνδυασμό των δύο αυτών παραγόντων. Δηλαδή ο πόλεμος είναι επιλογή της πολιτικής-στρατιωτικής ηγεσίας, αλλά σε καμία περίπτωση αυτός δεν θα μπορούσε να διαρκέσει-κλιμακωθεί αν δεν υπάρχει μία υπολογίσιμη κοινωνική-λαϊκή στήριξη.
Δεν παραβλέπω τις όποιες κοινωνικές αντιδράσεις, αλλά (για παράδειγμα σε ό,τι αφορά την Γάζα) οι αντιδράσεις στο Ισραήλ για τους χειρισμούς του Νετανιάχου έχουν να κάνουν κυρίως με το ζήτημα των ομήρων, παρά για τον πόλεμο καθ’ αυτό. Στην δε Γάζα, η Χαμάς ακόμα στρατολογεί μαχητές, στις τάξεις του παλαιστινιακού πληθυσμού, αν και έχουν παρατηρηθεί ορισμένες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας έναντι της εξουσίας της. Μέχρι όμως εκεί…
Πόλεμος στη Γάζα
Ένας πόλεμος που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Ποια μπορεί να είναι η έκβαση του; Είχες δηλώσει εδώ σε εμάς πως «Ακόμα και αν υποθέσουμε πως το Τελ Αβίβ επιτύχει την ολική συντριβή της Χαμάς (κάτι στην πραγματικότητα δεν μπορεί να το καταφέρει, όπως εκτιμούν ακόμα και οι ΗΠΑ) υπάρχει εμφανής διάσταση για την επόμενη μέρα στην Γάζα και γενικότερα στα Παλαιστινιακά Εδάφη, μεταξύ του Ισραήλ και της διεθνούς κοινότητας, δηλαδή των ΗΠΑ, της ΕΕ.». Μεγάλη συζήτηση επίσης γίνεται για το ποιανού είναι ιστορικά αυτά τα εδάφη; Ποιος φταίει άραγε; Θίξαμε αρκετά θέματα, αλλά στην ουσία αν θέλεις μια ολιστική εκτίμηση Γιώργο.
Το πρόβλημα είναι ακριβώς αυτό: Δεν υπάρχει σχέδιο για την επόμενη μέρα. Η απερχόμενη κυβέρνηση Μπάιντεν είχε δώσει μία διέξοδο: Εξόντωση της Χαμάς, αλλά και διαδικασίες για την λύση δύο κρατών (όπως ζητά το διεθνές δίκαιο) και η εξουσία στην Γάζα να περάσει στην Παλαιστινιακή Αρχή, που είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένη.
Ως γνωστόν το Ισραήλ τα απορρίπτει δια ροπάλου και φοβάμαι ότι στοχεύει είτε σε μία πολεμική εφαρμοφή του σχεδίου Τραμπ, δηλαδή να υποχρεώσει σε εξορία τους Παλαιστινίους δια της χρήσης βίας, είτε στην κατοχή της Γάζας που θα επιτείνει το αδιέξοδο.
Βεβαίως η Χαμάς είναι τρομοκρατική οργάνωση, βεβαίως ξεκίνησε την αιματηρή επίθεση, αλλά η σημερινή ισραηλινή ηγεσία περιλαμβάνει ακραία-υπερεθνικιστικά στοιχεία που δεν βοηθούν στην ειρήνη και στην αποκλιμάκωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ταυτόχρονα εντείνεται η ισραηλινή κατοχή στην Δυτική Όχθη, όπου την εξουσία εκεί δεν την ασκεί η Χαμάς. Μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να πιέσουν το Ισραήλ σε αυτήν την κατεύθυνση, αλλά δεν νομίζω ότι είναι διατεθειμένες να το κάνουν υπό την ηγεσία Τραμπ, παρά τις όποιες εντάσεις στις σχέσεις του με τον Νετανιάχου.
Ισραήλ – Ιράν
Ποιες οι κινήσεις των 2 αυτών κρατών; Τώρα τελευταία προχωρούν σε εναέριες ανταλλαγές «δώρων»!!! Επιστρέφοντας στη σοβαρότητα, που θα καταλήξει όλο αυτό; Οι ΗΠΑ έχουν έμμεση εμπλοκή σε αυτό; Τι ακριβώς συμβαίνει;
Περάσαμε στην απ’ ευθείας πολεμική αντιπαράθεση Ισραήλ-Ιράν, αντιπαράθεση που φαίνεται ότι θα έχει συνέχεια. Το Ισραήλ αποφάσισε να αναλάβει μονομερή-πολεμική δράση, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Πάγια επιδίωξη του είναι να μην φτάσει να έχει το Ιράν ατομικά όπλα (ασχέτως αν το ίδιο κατέχει).
Νομίζω ότι από τις δηλώσεις του Νετανιάχου διαφαίνεται ότι αυτό που θέλουν οι Ισραηλινοί είναι με την πολεμική πίεση να οδηγήσουν σε αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, το αν το πετύχουν είναι άλλο ζήτημα. Οι ΗΠΑ παρασκηνιακά στηρίζουν το Ισραήλ και γνώριζαν για την πρόσφατη επίθεση του. Μάλιστα, υπάρχουν αναφορές ότι τα δημοσιεύματα περί ρήξης Τραμπ και Νετανιάχου ήταν στα πλαίσια ενός επικοινωνιακού πολέμου παραπλάνησης του Ιράν.
Από την άλλη, ο Τραμπ δεν κλείνει ολοκληρωτικά την πόρτα στο Ιράν. Θεωρεί ότι η ισραηλινή πολεμική πίεση θα το οδηγήσει να υπογράψει συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα (από την οποία να σημειωθεί ότι ήταν ο ίδιος που αποσύρθηκε!) και μετά αυτός θα πιέσει το Ισραήλ να τερματίσει τον πόλεμο. Όμως, υποτιμά ότι η ιρανική ηγεσία, σε αντίθεση με τους Ρώσους δεν τον εμπιστεύεται καθόλου. Οπότε, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.
Σας ευχαριστώ θερμά για την συζήτηση και θα είναι χαρά μας να συζητήσουμε εκ νέου στο μέλλον.
Οι προγενέστερες συζητήσεις μας εδώ
https://greekhumans.com/synenteuxi-me-ton-k-giwrgo-lykokaph/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giwrgou-lykokaph-polemos-sth-gaza/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-exvterikh-politikh-tourkias/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-neos-proedros-stis-hpa/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-hpa-ee-ellada/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-hpa-eai/
Για το GreekHumans
Αριστείδης Ρούνης, Ιδρυτής και αρχισυντάκτης