Μαντί 2026 – Η πίτα έγινε, οι εκδηλώσεις όχι
Ένα έθιμο – σημείο επίκεντρο της Κριθιάς αναβίωσε, έστω και με δυσκολία
Η γιορτή της παραδοσιακής πίτας ΜΑΝΤΙ από τον Μορφωτικό – Πολιτιστικό Σύλλογο Κριθιάς – Κοινότητα Κριθιάς, που ήταν να πραγματοποιηθεί την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026 στις 11.00 π.μ στην κεντρική πλατεία της Κριθιάς του Δήμου Λαγκαδά, ακυρώθηκε, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών.
Ωστόσο, η διανομή της πίτας έγινε κανονικά στο ΚΑΠΗ. Επιπλέον, από τις 11:00 και μετά ακολούθησε μικρό γλέντι στην έδρα του συλλόγου με τη συνοδεία ορχήστρας.
Τι είναι όμως το μαντί;
Χτες ήταν η γιορτή του Μαντί, της παραδοσιακής πίτας με τραχανά, συκωτάκια, κιμά και κρεμμύδι, τυλιγμένο με μια ξεχωριστή νοοτροπία. Μια πίτα «μπελαλίδικη» που λένε οι νοικοκυρές, με πολλά μυστικά και πολλή τέχνη για να φτιαχτεί. Μια πίτα που ήρθε μαζί με τα βάσανα, τα δάκρυα και τη νοσταλγία που κουβάλησαν οι Κριθιώτες, όπως και όλοι οι Μικρασιάτες, ερχόμενοι στη νέα πατρίδα, εγκαταλείποντας τα σπίτια τους στη χερσόνησο της Καλλίπολης. Η μοίρα έφερε τους Κριθιώτες να εγκατασταθούν στο Γενί Κιόι, το νέο χωριό, λίγα χιλιόμετρα μακριά από τον Λαγκαδά. Εκεί, στάθηκαν πάλι στα πόδια τους, κράτησαν τις παραδόσεις τους με φλόγα και πάθος μέχρι και σήμερα.
Ένα γαστρονομικό κέντημα
Η διαδικασία αρχίζει με την προετοιμασία της γέμισης, τον τραχανά και τα συκωτάκια της κότας. Λίγο αργότερα ετοιμάζεται η ζύμη για το φύλλο, με αλεύρι, νερό, ξύδι, λάδι και αλάτι. Αφού ξεκουραστεί ή «δαμαστεί», όπως λένε οι Κριθιώτισσες, ανοίγεται με πλάστη. Τα φύλλα στη συνέχεια κόβονται σε λωρίδες οι οποίες γεμίζονται και κλείνουν σε κυλίνδρους για να μπουν στο κυκλικό ταψί μέχρι αυτό να γεμίσει. Στη συνέχεια η πίτα καλύπτεται με ένα στρογγυλό φύλλο και είναι έτοιμη για ψήσιμο. Η παρασκευή της πίτας δεν γίνεται βέβαια μόνο στον σύλλογο. Μαντιά φτιάχνονται και στα σπίτια, από μεγαλύτερες γυναίκες, που δεν έχουν πια τις αντοχές να συμμετέχουν στην εξαντλητική, είναι αλήθεια, παρασκευή στον σύλλογο.
Όσο κουραστικό είναι το φτιάξιμο της πίτας άλλο τόσο είναι και το ψήσιμό της.
Έτσι, από τα χαράματα της Κυριακής, οι πίτες στα στρογγυλά ταψιά μπαίνουν στα κάρβουνα. Όταν ψηθούν από τη μια πλευρά, με ένα ειδικό εργαλείο, το «γυριστάρι», γυρνούν ανάποδα.
Όταν ολοκληρωθεί το ψήσιμο, η πίτα περιχύνεται με ζωμό κότας και είναι έτοιμη να καταναλωθεί. Φυσικά, οι ιδιαιτερότητες που κρύβει το Μαντί της Κριθιάς δεν τελειώνουν με την ολοκλήρωση του ψησίματος. Και αυτό γιατί είναι ένα από τα λίγα εδέσματα που το απλό κοινό μπορεί να το καταναλώσει μόνο την Κυριακή της Κρεατινής, αφού δεν κυκλοφορεί στο εμπόριο.
Οι Κριθιώτες βέβαια, εκτός από τη μέρα της γιορτής, φτιάχνουν μαντί στις χαρές τους: γάμους, βαπτίσεις, αλλά και σε άλλες γιορτές.
«Να έρθετε να σας φιλέψουμε», λένε οι γυναίκες καθώς τις αποχαιρετούμε. Την Κυριακή η Κριθιά θα μοσχοβολήσει από τα αρώματα αυτής της ιδιαίτερης πίτας, ενός γαστρονομικού θησαυρού που οι περισσότεροι μπορούμε να γευτούμε μια μέρα τον χρόνο. Αρκεί να ανηφορίσουμε στην Κριθιά.
Πηγή πληροφόρησης
Φωτογραφία: Βασιλική Πολυζώνη
Δείτε σχετικά άρθρα εδώ
https://greekhumans.com/to-krithiwtiko-manti-19-february-2023/
https://www.youtube.com/watch?v=Mt4A0n8J-Bg
https://greekhumans.com/krithia-sthn-anatolikh-pleyra-ths-kamhlas/
https://greekhumans.com/to-krithiotiko-manti-10-martiou-2024/
Πηγή πληροφόρησης – φωτογραφίας
https://www.facebook.com/profile.php?id=100002692678701
Επιμέλεια θέματος; Αριστείδης Ρούνης
Η Ομάδα του GreekHumans