Συνέντευξη του Γιώργου Λυκοκάπη – Ανοιχτά Μέτωπα
Σε συνέντευξη για το https://greekhumans.com/, ο κ. Γιώργος Λυκοκάπης, πολιτικός επιστήμων – δημοσιογράφος και αρθρογράφος του SLpress, κλήθηκε να σχολιάσει «φλέγοντα» ζητήματα στην Ευρώπη και Μέση Ανατολή που παραμένουν ανοιχτά έως σήμερα.
Μια εισαγωγή στη συζήτηση μας
Αγαπητέ Γιώργο, καλωσόρισες εκ νέου στη διαδικτυακή τοποθεσία του https://greekhumans.com/ , ευχόμενοι καλό Φθινόπωρο!
Είναι σίγουρο ότι κάθε συζήτηση μαζί σου έχει σκοπό να αναλύσει, να «φωτίσει» λίγο παραπάνω τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στην Ευρώπη και τη Μέση Αντολή. Τα ζητήματα αρκετά. Ας πάμε γρήγορα λοιπόν, στα «Ανοιχτά Μέτωπα».
Το Παλαιστινιακό θέμα
Ξεκινάμε από το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Είχες πολύ ορθά δηλώσει στην προηγούμενη συνέντευξη σου εδώ στο https://greekhumans.com/ , ότι «Το Παλαιστινιακό παραμένει ένα ανοιχτό διεθνές ζήτημα, με αρνητική όμως τροπή για την μία πλευρά της σύγκρουσης, τους Παλαιστινίους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Δυτική Όχθη». Πως βλέπεις να εξελίσσονται τα πράγματα εκεί;
Είναι φανερό ότι το Ισραήλ δημιουργεί συνθήκες για την προσάρτηση της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, της «Ιουδαίας-Σαμάρειας», όπως την αποκαλούν οι Ισραηλινοί, υποτιμώντας τις όποιες διεθνείς αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα, το Ισραήλ αντιμετωπίζει την Δυτική Όχθη ως de facto επικράτεια του.
Είναι χαρακτηριστικό το κύμα βίας και τρομοκρατίας των Ισραηλινών εποίκων κατά του παλαιστινιακού πληθυσμού, τις περισσότερες φορές με την ανοχή, αν όχι με την ανοιχτή στήριξη, του ισραηλινού στρατού. Ως και ΗΠΑ, δια του πρεσβευτή τους που μόνο αντι-ισραηλινός δεν μπορεί να χαρακτηριστεί, αντέδρασαν και μίλησαν για «πρακτικές τρομοκρατίας».
Βεβαίως, η στάση των ΗΠΑ είναι υποκριτική, καθώς αντέδρασαν επειδή απειλήθηκε ένας Παλαιστίνιος με αμερικανική υπηκοότητα. Ως γνωστόν, η κυβέρνηση Τραμπ είναι ο καλύτερος συνήγορος της ισραηλινής Δεξιάς. Επίσης, υποκριτική και εκ των υστέρων είναι η καταδίκη από τον Νετανιάχου, που μίλησε για «μεμονωμένα περιστατικά».
Πάντως, η αμερικανική στάση εξανάγκασε τον Νετανιάχου να τηρήσει κάποιες στοιχειώδεις ισορροπίες, διατάζοντας την εκκένωση ορισμένων οικισμών Εβραίων, σε περιοχές που βάσει της συμφωνίας του Όσλο είναι υπό τον έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής. Για να έχουμε εικόνα, πρόκειται για πρόχειρες κατασκευές και τροχόσπιτα, που κατασκευάστηκαν εντελώς αυθαίρετα, χωρίς να έχουν την έγκριση ούτε του ιδίου του ισραηλινού στρατού!
Στην πραγματικότητα οι Παλαιστίνιοι είναι στο έλεος του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Ο Ερντογάν τους εργαλειοποιεί απροκάλυπτα, Ιράν-Χεζμπολάχ εστιάζουν στα δικά τους μέτωπα, οι αντιδράσεις των αραβικών κρατών παραμένουν περιορισμένες… Οι μεγάλες αντιδράσεις σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο στην Δύση, δεν λένε τίποτα στο Ισραήλ.
Ένοπλες Συγκρούσεις ΗΠΑ/Ισραήλ με Ιράν
Είναι πάντα ένα «καυτό» ζήτημα στην επικαιρότητα, Που σκοπεύει να φτάσει ο Πρόεδρος Τραμπ; Τι θέλει να κάνει; Καθημερινά μπορεί να αλλάζει άποψη σε πολλά θέματα, αλλά στις σχέσεις με το Ιράν μήπως έχει συγκεκριμένη στρατηγική; Ποια πιστεύεις θα είναι η εξέλιξη του θέματος;
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα και την διαρκή “κλιμάκωση-αποκλιμάκωση” που βλέπουμε στο πολεμικό πεδίο, ο πρόεδρος Τραμπ εστιάζει στον οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν, υπολογίζοντας πως στο τέλος θα το υποχρεώσει σε έναν επώδυνο (για την Τεχεράνη) συμβιβασμό στο ζήτημα του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, κάτι που για το Ιράν βέβαια αποτελεί “κόκκινη γραμμή¨.
Δεν αποκλείεται να υπάρχει η σκέψη ότι η συνεχιζόμενη οικονομική πίεση, που όντως προκαλεί προβλήματα στο Ιράν, θα αποσταθεροποιήσει το καθεστώς και θα προκαλέσει κοινωνικές εξεγέρσεις, έστω και αν αυτή η στρατηγική έχει δοκιμαστεί και στο πρόσφατο παρελθόν και έχει αποτύχει.
Όμως, από την άλλη, υπάρχουν διεθνείς εκτιμήσεις και μάλιστα από ΜΜΕ που κάθε άλλο παρά προσκείμενα είναι στην κυβέρνηση Τραμπ (βλ. CNN) ότι το Ιράν αδυνατεί να ελέγξει το Στενό του Ορμούζ, στον βαθμό που το έκανε στο παρελθόν και πως μία σειρά από δεξαμενόπλοια διέρχονται τα Στενά, υπό την επίβλεψη του αμερικανικού πολεμικού Ναυτικού.
Σε αυτό εντάσσεται η πρόθεση του Ιράν να κηρύξει «ζώνη απαγόρευσης» στο Ορμούζ, όπως ανακοίνωσε και βεβαίως θα κριθεί από το κάτα πόσο μπορεί να την επιβάλει. Πάντως, το Ιράν διαθέτει ακόμα δυναότητα να υπονομεύει την ναυσιπλοιία, πλήττοντας έστω και μεμονωμένα πλοία, κάτι που φαίνεται ότι ο πρόεδρος Τραμπ είναι διατεθειμένος να ανεχτεί, για να αποφύγει την πολεμική κλιμάκωση την οποία ουδόλως επιθυμεί, τουλάχιστον μέχρι τις προκριμματικές εκλογές.
Ισραήλ – Τουρκία
Από τη μια πλευρά το πάντα ισχυρό Ισραήλ και από την άλλη μεριά η ενισχυμένη γεωπολιτικά Τουρκία, έπειτα από τη Συμφωνία με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν. Υπάρχει πιστεύεις περίπτωση να πάει ο Πρόεδρος Ερντογάν σε μια ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση με το Ισραήλ; Ωστόσο, είναι η Συρία που εμπλέκεται στην όλη υπόθεση και φυσικά στην εξίσωση μπαίνει και ο Λίβανος. Το σχόλιο σου παρακαλώ.
Με δεδομένο ότι μία ανοιχτή σύγκρουση θα έφερνε την Δύση και το ΝΑΤΟ ενώπιων πολύπλοκων (και ολέθριων) διλημμάτων, για να μην αναφερθούμε στις συνέπειες για τις δύο χώρες, εκτιμώ ότι θα αποφύγουμε την ανοιχτή στρατιωτική αντιπαράθεση Τουρκίας-Ισραήλ. Σε αυτό συνηγορεί και η συγκρατημένη στάση της Τουρκίας στην πρόσφατη ισραηλινή επίθεση στην τουρκική βάση στην Συρία.
Από την άλλη, πρέπει να θεωρούμε δεδομένη την ρητορική όξυνση, τις γεωπολιτικές κινήσεις για την απομόνωση της άλλης πλευράς (χαρακτηριστική η μετατόπιση της Σαουδικής Αραβίας στον σουνιτικό άξονα Τουρκίας-Πακιστάν, όταν μερικά χρόνια πριν συζητούνταν αν θα υπέγραφε τις συμφωνίες του Αβραάμ) χωρίς να αποκλείονται και νέα πολεμικά επεισόδια, για παράδειγμα στην Συρία.
Με δεδομένη την ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων στην Δαμασκό, όπως παγίως επιθυμούσε η Τουρκία, εκτιμώ πως προτεραιότητα της Άγκυρας είναι να μην διακινδυνεύσει περαιτέρω την σταθερότητα του ισλαμικού καθεστώτος αλ-Σαραά, το οποίο μην παραβλέπουμε πως έχει το ίδιο παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με το Ισραήλ, με την μεσολάβηση των ΗΠΑ.
Ο δε Λίβανος είναι πιο πολύπλοκη εξίσωση, καθώς το Ιράν, μέσω της Χεζμπολάχ, διαθέτει ακόμα επιρροή στην χώρα, κάτι που βεβαίως δεν ισχύει στην περίπτωση της Συρίας. Βεβαίως, καθώς σημειώνονται νέα πλήγματα και η ισραηλινή κατοχή παραμένει σε μέρος της λιβανέζικης επικράτειας, μένει το ερώτημα αν η λιβανέζικη κυβέρνηση μετατοπιστεί τελικώς προς την Τουρκία, αν και πρέπει να σημειωθεί πως η ελληνική και κυπριακή διπλωματία δραστηριοποιείται ενεργά για να αποφύγουμε αυτό το ενδεχόμενο, το οποίο δεν φαίνεται πάντως να ενθουσιάζει ούτε την ίδια την λιβανέζικη κυβέρνηση.
Εξελίξεις στην Ευρώπη
Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ δεν βρίσκεται και στα καλύτερα της, ή να το πούμε καλύτερα, ποτέ δεν έφτασε στα ιδανικά που ονειρεύονταν οι πολίτες της. Η Ένωση υποφέρει σε σειρά από ζητήματα, όπως το Ουκρανικό, η μεγάλη της πληγή. Οι σχέσεις με τη Ρωσία δεν είναι καλές και οι εντάσεις συνεχίζονται. Θα τελειώσει ποτέ ο πόλεμος πιστεύεις; Τι στόχους έχει ο Πρόεδρος Πούτιν;
Στο πρώτο σκέλος του ερωτήματος, “μία εικόνα-χίλιες λέξεις” είναι το σαρωτικό αποτέλεσμα που πέτυχε το κόμμα AfD στην Σαξονία και ο καταποντισμός των παραδοσιακών κομμάτων, που δείχνει τα πολλά αδιέξοδα της Γηραίας Ηπείρου, μοιάζοντας περισσότερο και με έναν μήνυμα για το εκλογικό-σοκ που αναμένοται σε μία σειρά από καίριες ευρωπαϊκές αναμετρήσεις, με σημαντικότερη τις προεδρικές εκλογές στην Γαλλία.
Με δεδομένη την φιλορωσική θέση του AfD και τον αντιρωσισμό της κυβέρνησης Μερτς, το Ουκρανικό δεν προσφέρει ούτε ένα ασφαλές αφήγημα για την κατεστημένη-ευρωπαϊκή πολιτική ελίτ, πάντα με την εξαίρεση της Βαλτικής και της Πολωνίας, για τους γνωστούς ιστορικούς λόγους.
Για το Ουκρανικό, υπάρχει σε εξέλιξη μία διπλωματική δραστηριότητα από τους Αμερικανούς, αλλά η ιστορία μας έχει δείξει ότι δεν έχουμε να περιμένουμε και πολλά: Οι μεν Ρώσοι εμμένουν στον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς και στην απομάκρυνση καίριων οπλικών συστημάτων από την Ουκρανία, το δε Κίεβο, πλήττοντας στόχους στην ρωσική επικράτεια, εκτιμά ότι έχει κίνητρο να συνεχίσει τον πόλεμο, για να διασφαλίσει μία καλύτερη λύση για το ίδιο. Μύλος…
Ελληνοτουρκικά
Στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης έχουμε επίσης ένα σημαντικό ζήτημα, τις προκλήσεις της Τουρκίας, έναντι ευρωπαϊκού κράτους, της Ελλάδας. Ενώ υπάρχει ένας αριθμός θεμάτων που θα μπορούσαμε να αναφέρουμε, το κυριότερο μάλλον είναι ποιες οι σκέψεις του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν. Με την Ρωσία δεν έχει κακές σχέσεις, ενώ έχει αγαστή επικοινωνία με τον Πρόεδρο Τραμπ. Τι αντίκτυπο έχει αυτό στην Ελλάδα;
Είμαστε σε μία όντως κρίσιμη περίοδο στα ελληνοτουρκικά, καθώς η περίοδος των “ήρεμων νερών” έχει οριστικά τελειώσει, η Τουρκία επαναφέρει στο τραπέζι το σύνολο των αναθεωρητικών της διεκδικήσεων, τις οποίες μάλιστα προτίθεται να περάσει και στο εσωτερικό της δίκαιο και αναφερόμαστε σε μία χωρα που μιλά επί ίσοις όροις με τις μεγάλες δυνάμεις – ειδικά σε ό,τι αφορά τη κυβέρνηση Τραμπ, την υπολογίζει ως καίριο εταίρο, βλ. τις εξελίξεις στην Συρία.
Η κλιμάκωση της έντασης Τουρκίας-Ισραήλ έχει άμεσο αντίκτυπο στην Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς οι σχέσεις του Ελληνισμού με το εβραϊκό κράτος, έχουν μπει ξεκάθαρα στο μικροσκόπιο της γείτονος, με καίριο ερώτημα το που θα το φτάσει ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος βέβαια έχει δείξει ότι δεν λειτουργεί “εν θερμώ”. Στον αντίποδα κινείται όταν έχει εξασφαλίσει τα νώτα του.
Αυτό σημαίνει ότι η ένταση στα ελληνοτουρκικά θα παραμείνει, χωρίς να εκτροχιαστεί, εξάλλου οι κινήσεις του Ισραήλ στην Μεσόγειο είναι σύμφωνες με την πολιτική των ΗΠΑ και η Τουρκία δεν μπορεί να παραγνωρίσει αυτό το δεδομένο.
Οι προγενέστερες συζητήσεις μας εδώ
https://greekhumans.com/synenteuxi-me-ton-k-giwrgo-lykokaph/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giwrgou-lykokaph-polemos-sth-gaza/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-exvterikh-politikh-tourkias/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-neos-proedros-stis-hpa/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-hpa-ee-ellada/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-hpa-eai/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-exelixeis-mesh-anatolh/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-perigyros-elladas/
https://greekhumans.com/sinenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-ta-valkania/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-epikaira-themata/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-usa-iran/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-middle-east/
Για το GreekHumans
Αριστείδης Ρούνης, Ιδρυτής και αρχισυντάκτης