Καπετάν Άγρας – ένας από τους ήρωες της Μακεδονίας

Καπετάν Άγρας – ένας από τους ήρωες της Μακεδονίας

Μακεδονικός Αγώνας – υπέρ πίστεως και πατρίδας

Του Αριστείδη Ρούνη*

Εισαγωγή

Όπως αναφέρθηκε ξανά σε προγενέστερο άρθρο μας,

https://greekhumans.com/makedonikos-agonas-afierwma-se-3-apo-tous-hrwes/

το ιστορικό κεφάλαιο του «Μακεδονικού Αγώνα» είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο στην μακραίωνη ιστορία του ελληνικού έθνους. Σχετίζεται με τη Μακεδονία μας, τη γη ελληνική.

Πολλοί οι ήρωες που πλαισίωσαν τον ήρωα Παύλο Μελά στον αγώνα για την ελευθερία και τα ιδανικά της Μακεδονίας. Γνωστό το αίμα που «έχυσε» ο ήρωας Παύλος Μελάς και ο ήρωας Μητροπολίτης της Ιεράς Μητροπόλεως (Ι.Μ) Καστορίας Μακαριστός Πατέρας ημών Γερμανός Καραβαγγέλης.

Τέλλος Άγρας ή καπετάν Άγρας

Ας περάσουμε όμως στον ήρωα που θα αναφερθούμε σήμερα. Πριν 118 έτη ακριβώς, δολοφονήθηκε από τους Βούλγαρους Κομιτατζήδες στην περιοχή του Βάλτου των Γιαννιτσών. Πριν όμως φτάσουμε στο βράδυ της 07ης Ιουνίου 1907, αξίζει να τονιστεί ότι ο Σαράντος Αγαπηνός, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του, ήταν Μεσσήνιος. Όπως και ο Μελάς, ο καπετάν Άγρας «ανηφόρησε» για την μη ελεύθερη περιοχή της Μακεδονίας για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην πατρίδα. Είναι πασιφανές πως διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην σύγχρονη ιστορία του ελληνικού έθνους, στις αρχές του 20^ου αιώνα. Κατέβαλε κάθε προσπάθεια θέτοντας συνεχώς τον εαυτό του σε πολύ μεγάλο κίνδυνο.

Επιπλέον, προσπάθησε να ηγηθεί της αναπτέρωσης του ηθικού των Ελλήνων στην περιοχή δράσης του, που υπέφεραν από τη δραστηριότητα των κομιτατζήδων. Η εξαίρετη προσωπικότητά του καθοδηγεί τη δράση του. Τον διακατέχει ένα πνεύμα αυτοθυσίας για την προστασία του ελληνικού πληθυσμού του βάλτου της πόλης των Γιαννιτσών. Από τα διαθέσιμα στοιχεία, γίνεται κατανοητό ότι επρόκειτο για υπόδειγμα γενναιότητας. Δείχνει δηλαδή ότι, όταν θέλουμε να εκπληρώσουμε ένα στόχο, δεν έχουμε παρά να προσπαθήσουμε με επιμονή και υπομονή.

Τον Απρίλιο του 1907, το Προξενείο Θεσσαλονίκης αποφάσισε να αντικαταστήσει τους αρχηγούς και τους αντάρτες, οι οποίοι είχαν δοκιμαστεί και εξαντληθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανάμεσά τους και ο μακεδονομάχος Άγρας. Ωστόσο, επανειλημμένα λάμβανε πληροφορίες για την πτώση του ηθικού των βουλγαρικών συμμοριών και τη διάθεση πολλών στελεχών των κομιτάτων να διακόψουν τους δεσμούς τους με αυτά και να προσχωρήσουν στον ελληνικό αγώνα.

Τέτοια διάθεση εκδήλωσε ο βοεβόδας Ζλατάν, την οποία καλωσόρισε ο μακεδονομάχος Άγρας. Ήθελε να επισφραγίσει την πολυσχιδή δράση του με τη θεαματική προσχώρηση στην ελληνική πλευρά μεγάλης ομάδας κομιτατζήδων. Ακολούθησαν αρκετές συναντήσεις των δύο αρχηγών πριν την τελευταία συνάντηση της 3ης Ιουνίου. Εκείνη τη μέρα, οι βοεβόδες Κασάπτσε και Ζλατάν, παραβαίνοντας τις συμφωνίες, συνέλαβαν τον Άγρα και τον Αντώνη Μίγγα. Ενώ οι υπόλοιποι από τη συνοδεία αφέθηκαν αργότερα ελεύθεροι. Τους διαπόμπευσαν ως δήθεν αιχμάλωτους, δεμένους και ξυπόλυτους, στα χωριά της περιοχής. Με σκοπό να αναπτερώσουν το ηθικό των τρομοκρατημένων οπαδών των κομιτατζήδων.

Σε ανάμνηση του θανάτου των δύο αγωνιστών, το χωριό Τέχοβο μετονομάστηκε αργότερα Καρυδιά (το δέντρο απ’ όπου απαγχονίστηκαν). ενώ το χωριό Βλάδοβο, όπου ενταφιάστηκαν έξω από την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, είναι ο σημερινός Άγρας.

Άραγε, η θυσία αυτή του ήρωα δύναται να αποτελέσει τον οδηγό για την πορεία του ελληνικού έθνους; Αυτό είναι ένα δύσκολο ερώτημα να απαντηθεί στις γραμμές αυτές. Ωστόσο, στο συγκεκριμένο ζήτημα, φαίνεται ότι η Ιστορία διδάσκει. Αφήνει κληροδότημα την εφαρμογή του αγνού πατριωτισμού, μακριά από ακραίο σοβινισμό. Ωστόσο, δεν έχει τη δύναμη να επηρεάσει την πολιτική. Με άλλα λόγια, σε μια γεωπολιτική σκακιέρα, όπως αυτή της νοτιοανατολικής Ευρώπης ή Βαλκανίων, οι αποφάσεις λαμβάνονται με «μοχλό κίνησης» την εφαρμογή διπλωματίας, που αποτελεί τμήμα της εξωτερικής πολιτικής και ως επακόλουθο της πολιτικής γενικότερα. Ο χρόνος όμως των αποφάσεων είναι ενεστωτικός. Αυτό σημαίνει ότι η λήψη μιας απόφασης στο παρόν σχετίζεται με τη σημερινή διαμορφωθείσα κατάσταση, που θα διαφέρει από μια παρελθοντική κατάσταση, έστω και λίγο.