Συνέντευξη του Γιώργου Λυκοκάπη – Τα Βαλκάνια
Σε συνέντευξη για το https://greekhumans.com/, ο κ. Γιώργος Λυκοκάπης, πολιτικός επιστήμων – δημοσιογράφος και αρθρογράφος του SLpress, κλήθηκε να σχολιάσει ζητήματα που αφορούν στις εξελίξεις στην γεωπολιτική γειτονιά της Ελλάδας.
Πρόλογος
Για να γνωρίσετε καλύτερα τον κ. Λυκοκάπη, μπορείτε να δείτε εδώ
https://greekhumans.com/synenteuxi-me-ton-k-giwrgo-lykokaph/
Η κύρια συνεργασία του είναι με το SLpress.gr του δημοσιογράφου Σταύρου Λυγερού και δευτερευόντως με άλλες εφημερίδες, όπως τα “Παραπολιτικά”, η “Kontra News” και η “Πελοπόννησος”. Ταυτόχρονα παρεμβαίνει σε ραδιοτηλεοπτικά-διαδικτυακά μέσα για τον σχολιασμό της επικαιρότητας, διεθνούς και ελληνικής.
Ως εισαγωγή
Είναι φανερό πως υφίσταται ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά σου για την επικαιρότητα. Ταυτόχρονα, η ιστοσελίδα μας εστιάζει στις διμερείς ή διεθνείς σχέσεις των κρατών και οργανισμών. Έτσι, επίτρεψε μου να στρέψουμε τα φώτα προς την επικαιρότητα των εξελίξεων στην γεωπολιτική θέση της πατρίδας μας, της Ελλάδας. Νότια της Κρήτης έχουμε εξελίξεις. Μεγάλες εταιρίες ενδιαφέρονται για την περιοχή. Τα Αμερικανικά Συμφέροντα είναι σημαντικά. Ένα πρώτο σχόλιο στην ουσία για την γεωπολιτική των φυσικών πόρων στην ΝοτιοΑνατολική Μεσόγειο.
Να ευχαριστήσω αρχικά ξανά για την φιλοξενία. Αρχίζοντας, αναμφισβήτητα έχουμε μία καλή είδηση στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής, σε μία άσχημη περίοδο με τις αρνητικές εξελίξεις στο project της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ που μάλιστα επισκιάζουν και τις θέσεις Αθήνας-Λευκωσίας.
Ο ενεργειακός κολοσσός Chevron επενδύει στην χώρα μας και συγκεκριμένα διεκδικεί την αξιοποίηση του φυσικού πλούτου που βρίσκεται στα δύο οικόπεδα νότια της Κρήτης, τα οποία αμφισβητεί το παράνομο μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης. Η εξέλιξη σηματοδοτεί ένα καίριο πλήγμα στο περιώνυμο μνημόνιο και βεβαίως στο αναθεωρητικό ιδεολόγημα της Γαλάζιας Πατρίδας.
Μην ξεχνάμε ότι η Τουρκία κινείται προκειμένου το παράτυπο μνημόνιο να επικυρωθεί και από το λιβυκό Κοινοβούλιο που εδρεύει στην Βεγγάζη, που ελέγχεται από τον Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος πρέπει να σημειωθεί ότι έχει δεσμούς με το περιβάλλον Τραμπ. Επομένως, μία επικύρωση από πλευράς Βεγγάζης θα τον φέρει σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, με δεδομένη την απόφαση της Chevron.
Παρουσιάζεται μία ευκαιρία για την Ελλάδα να αναδειχθεί σε κρίσιμο κρίκο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, με την χώρα μας να έχει δυνατότητα να μετατραπεί σε χώρα παραγό-εξαγωγέα ενέργειας. Βεβαίως, απαιτείται προσοχή και επαγρύπνηση για ενδεχόμενες τουρκικές ενέργειες, με δεδομένη την περίοπτη θέση της “Γαλάζιας Πατρίδας” στο αφήγημα του τουρκικού καθεστώτος.
Σημαντικότερες διεθνείς εξελίξεις
Συνεχίζοντας στην επικαιρότητα, ποιες θεωρείς τις σημαντικότερες διεθνείς εξελίξεις που μπορούν να επηρεάσουν την χώρα μας; Για παράδειγμα η εξωτερική πολιτική του Τραμπ; Το τουρκολιβυκό Μνημόνιο; Έχουμε εξελίξεις και στις σχέσεις Κίνας – Ρωσίας – Ινδίας. Όλα αυτά όμως πάντα σε συνάρτηση με το αποτύπωμα που θα αφήσουν στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, ο ΒορειοΚορεάτης μονάρχης συναντήθηκε με τον Κινέζο Πρόεδρο. Αυτό όμως επηρεάζει την Ελλάδα; Η χώρα μας έχει λόγο να ανησυχεί από αυτά τα γεγονότα; Μήπως κάποιες από τις παραπάνω χώρες είναι σε αντίπαλη θέση με τις ΗΠΑ και αυτό είναι πρόβλημα για την Ελλάδα;
Ουσιαστικά η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης στο Τιαντζίν και η παρουσία ηγετών στην θεαματική στρατιωτική παρέλαση της Κίνας, σηματοδοτούν την μετάβαση του διεθνούς συστήματος στην πολυπολικότητα. Μία σειρά από χώρες που αποτελούν περιφερειακές δυνάμεις, που έχουν μεταξύ τους συνοριακές και άλλες διαφορές, τις παραμερίζουν και ομνύουν σε ένα μπλοκ ευθέως ανταγωνιστικό στην Δύση, σε οικονομικό, ενεργειακό, γεωπολιτικό, ακόμα και σε επίπεδο αξιών. Να σημειωθεί ότι στο Τιαντζίν μετείχαν Ινδία και Πακιστάν, παρόλο που πρόσφατα ήταν σε εμπόλεμη αντιπαράθεση.
Σε ό,τι αφορά ειδικά την στάση της Ινδίας, είναι μία εξέλιξη που αφορά άμεσα και την χώρα μας. Κοινός τόπος στις ΗΠΑ και διεθνώς είναι πως η στάση του προέδρου Τραμπ κατά της Ινδίας, με τις απειλές, τα τελεσίγραφα, τους τιμωρητικούς δασμούς για την στάση της στο Ουκρανικό κτλ, τελικώς την οδήγησε ένα βήμα πιο κοντά στον λεγόμενο ευρασιατικό άξονα Ρωσίας-Κίνας, όπως ουσιαστικά παραδέχτηκε ο ίδιος ο Τραμπ. Βέβαια η Ινδία επιδιώκει ακόμα ισορροπίες, για παράδειγμα ο Ινδός πρωθυπουργός δεν παρευρέθηκε στην παρέλαση στο Πεκίνο, ενώ πρόσφατα συζήτησε την αγορά όπλων με την Γερμανία.
Η Ινδία έχει καίριο ρόλο στον υποστηριζόμενος από τις ΗΠΑ διάδρομο IMEC, μία τεχνολογική και ενεργειακή γέφυρα μεταξύ των τριών σημαντικών γεωγραφικών περιοχών (Ασίας, Μέσης Ανατολής, Ευρώπης) ένας διάδρομος που σχεδιάζει να ανταγωνιστεί τον “Κινεζικό Δρόμο του Μεταξιού”, στον οποίο προσδοκά να έχει ρόλο και η χώρα μας, η οποία το τελευταίο διάστημα έχει εντείνει (και σωστά) τις επαφές με την Ινδία.
Όμως, είναι τόσο αβέβαιο το διεθνές περιβάλλον που τίποτα δεν μπορεί να προεξοφληθεί σε ό,τι αφορά το μέλλον του καίριου αυτού project, το οποίο, σύμφωνα με πληθώρα εκτιμήσεων, είχε δεχτεί το πρώτο πλήγμα από την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, καθώς οι δύο μεσανατολικές χώρες που αφορά το project είναι το Ισραήλ και την Σαουδική Αραβία.
Βαλκάνια
Αφού πήραμε αυτό το στοχευμένο σχόλιο σου για το τι γίνεται διεθνώς, μπορούμε εκτιμώ, να ξεκινήσουμε με τα της ευρύτερης γειτονιάς μας. Ας έρθουμε λοιπόν με το 1ο φλέγον ζήτημα. Σερβία – Σερβική Δημοκρατία στη Βοσνία και το κράτος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Τι γίνεται λοιπόν στα Δυτικά Βαλκάνια; Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ στοχεύουν στην ειρήνη στην περιοχή. Οι Σέρβοι όμως τι άποψη έχουν για αυτό; Μήπως τα Δυτικά Βαλκάνια είναι άλλο ένα πεδίο σύγκρουσης ΗΠΑ – Ρωσίας δια αντιπροσώπων; Είδαμε ότι ο Τραμπ εκμεταλλεύεται το δρόμο Βουλγαρίας – Ρουμανίας για να φτάσουν στρατιωτικές δυνάμεις προς την Ουκρανία.
Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη αντιμετωπίζει την σημαντικότερη πολιτική-συνταγματική κρίση από τα χρόνια που απέκτησε την ανεξαρτησία της, κρίση που έχει τις ρίζες της στην Συνθήκη του Ντέιτον, με την οποία έληξε μεν ο εμφύλιος στην Βοσνία, δημιούργησε δε ένα ασταθές κράτος, υπό την Κροατο-μουσουλμανική ομοσπονδία και την Σερβική Δημοκρατία, στο οποίο ασκεί μεγάλες εξουσίες ένα μη εκλεγμένο ευρωπαϊκό “διεθυντήριο”, χωρίς να τηρεί τις ισορροπίες, κατά την σερβική πλευρά.
Ο ηγέτης των Σερβοβοσνίων Μίλοραντ Ντόνιτκ, είναι το πρόσωπο της κρίσης, καθώς έχει καταδικαστεί για μη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Ύπατου Εκπροσώπου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, του Γερμανού Κρίστιαν Σμιτ, με τον ίδιο τον Ντόνιτκ να αγνοεί την απόφαση έχοντας την στήριξη του Βελιγραδίου και της Μόσχας, οι οποίες βλέπουν «πολιτική δίωξη» πίσω από τις κατηγορίες. Ο Ντόνιτκ απειλεί με απόσχιση της Σερβικής Δημοκρατίας, κίνηση που δεν μπορεί να πραγματοποιήσει χωρίς την στήριξη του Βελιγραδίου και της Μόσχας.
Το δε Βελιγράδι έχει έναν λόγο παραπάνω να μην ρίξει άλλο “λάδι στην φωτιά” μετά την απόφαση των ΗΠΑ να αναστείλλουν τον Στρατηγικό Διάλογο με το Κόσσοβο, κατηγορώντας την Πρίστινα για ενέργειες που εντείνουν τις «εντάσεις και την αστάθεια», σε ό, τι αφορά τις σχέσεις της με το Βελιγράδι και την σερβική μειονότητα του Κοσσόβου. Σε αυτό το ζήτημα, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να κατανοεί τις ορθές αιτιάσεις του Βελιγραδίου για την προκλητική στάση των κοσσοβάρικων αρχών.
Μπορεί να υπάρχει ο ανταγωνισμός Δύσης-Ρωσίας στα Βαλκάνια, αλλά το κλειδί των εξελίξεων το κρατά η Σερβία, η οποία είναι μία χώρα που επίσης συνηθίζει να κρατά ισορροπίες, μη επιδιώκοντας την πλήρη εξάρτηση της από την Μόσχα και εμφανιζόμενη ως εγγυήτρια του ασταθούς status quo που προέκυψε μετά τον εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας.
Η Ελλάδα
Η Ελλάδα γενικότερα πρέπει να λειτουργεί με βάση το εθνικό της συμφέρον. Έτσι π.χ η δραστηριότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στα Βαλκάνια βοηθά την χώρα μας; Σύμφωνα με την ειδησεογραφία, το Ισραήλ έχει διεισδύσει μέσω εταιριών αμυντικού εξοπλισμού στα Βαλκάνια, ενώ οι ΗΠΑ σταθερά αυξάνουν τις ικανότητες τους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη γενικότερα (π.χ Κόσοβο, Ρουμανία). Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας θα ενδυναμωθεί από αυτό;
Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ, με δεδομένη και την στάση της Chevron και του γεγονότος ότι σε ζητήματα Μεσογείου και ενεργειακών πόρων υπάρχει μία σταθερά στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, η Ελλάδα έχει να προσδοκά σε οφέλη από την αυξανόμενη δραστηριότητα των ΗΠΑ στα Βαλκάνια, αν και πρέπει να “βάλει μπρος” και την βαλκανική της πολιτική, η οποία έχει ατονήσει, στο αντίποδα της Τουρκίας.
Να σημειωθεί ότι οι δεσμοί με τις ΗΠΑ του Τραμπ διευρύνθηκαν επί της κυβέρνησης Τσίπρα, κάτι που δεν ήταν ουδόλως δεδομένο. Οι δε αγαστές ελληνοαμερικανικές σχέσεις δεν αποκλείουν μία πολύπλευρη εξωτερική πολιτική, πόσο μάλλον όταν το διεθνές περιβάλλον διαμορφώνεται με τον τρόπο που περιγράψαμε.
Σε ό,τι αφορά το Ισραήλ, λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Γάζα, ο οποίος διευρύνθηκε και με πλήγμα κατά της Χαμάς στο Κατάρ, εκτιμώ πως η κυβέρνηση ορθώς επιδιώκει να κρατήσει ορισμένες ισορροπίες (επικρίνεται για την απόλυτη ταύτιση της με το Ισραήλ) με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ψηφοφορία της στα Ηνωμένα Έθνη στο ψήφισμα Γαλλίας-Σαουδικής Αραβίας που υποστηρίζει την λύση των δύο κρατών.
Η ισραηλινή αμυντική διείσδυση στα Βαλκάνια είναι ευπρόσδεκτη, όμως για να έχει γεωπολιτικό αποτέλεσμα προϋποθέτει λήξη του πολέμου στην Γάζα και κίνηση πρωτοβουλιών για το Παλαιστινιακό, που δεν είναι στις προτεραιότητες του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Βλέπουμε ότι μετά το πλήγμα στο Κατάρ υπάρχουν συζητήσεις για ένα «αραβικό ΝΑΤΟ» και το γεγονός ότι αυτές οι συζητήσεις εντείνονται μετά το πλήγμα στο Κατάρ, πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις…
Σας ευχαριστώ θερμά για την συζήτηση και θα είναι χαρά μας να συζητήσουμε εκ νέου στο μέλλον.
Οι προγενέστερες συζητήσεις μας εδώ
https://greekhumans.com/synenteuxi-me-ton-k-giwrgo-lykokaph/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giwrgou-lykokaph-polemos-sth-gaza/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-exvterikh-politikh-tourkias/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-neos-proedros-stis-hpa/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-hpa-ee-ellada/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-hpa-eai/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-exelixeis-mesh-anatolh/
https://greekhumans.com/synenteyxh-tou-giorgou-lykokaph-perigyros-elladas/
Για το GreekHumans
Αριστείδης Ρούνης, Ιδρυτής και αρχισυντάκτης