Η ελληνική σφραγίδα στο χώρο του ποδοσφαίρου
Του Σπύρου Τσεβά*
Το ποδόσφαιρο, πέρα από το πιο διαδεδομένο άθλημα στον πλανήτη, αποτελεί καθρέφτη της ιστορίας και της κοινωνίας. Οι τρεις αυτοί τομείς βρίσκονται σε μια συνεχή σύνδεση κι αλληλοϋποστήριξη μεταξύ τους, καθώς το ποδόσφαιρο αντλεί από την πρώτη στιγμή της ύπαρξής του χαρακτηριστικά από το κοινωνικό γίγνεσθαι. Ειδικότερα, δεν είναι λίγες οι ομάδες του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου ποδοσφαίρου που ενέταξαν αυτά τα στοιχεία στο χαρακτήρα τους και πιο συγκεκριμένα στο όνομά τους. Ασφαλώς, σ’ αυτή τη συνεισφορά δε θα μπορούσε να λείψει η ελληνική γλώσσα και στο σύνολό του ο ελληνικός πολιτισμός, με πολλούς συλλόγους να έχουν δανειστεί πλήθος ονομάτων και στοιχείων από την ελληνική ιστορία και μυθολογία.
Ο ανίκητος στο πεδίο της μάχης – και στο γήπεδο – Αίαντας
Στο ολλανδικό ποδόσφαιρο συναντώνται ομάδες που φέρουν ελληνικά στοιχεία στο όνομά τους. Μια εξ αυτών είναι ο Άγιαξ που εδρεύει στο Άμστερνταμ. Ο Αίαντας του ολλανδικού ποδοσφαίρου φέρει το όνομά του από το μυθικό μαχητή του Τρωικού Πολέμου, τον Αίαντα τον Τελαμώνιο, ένας από τους μεγαλύτερους πολεμιστές του πολέμου. Βέβαια, είναι ενδεικτικό πως δεσπόζει και στο έμβλημα της ομάδας η κεφαλή του, αναδεικνύοντας την έντονη επιρροή από την ελληνική μυθολογία.
Βέβαια, ο τρωικός πολεμιστής δεν παύει να αποτελεί πηγή έμπνευσης και για άλλες περιοχές ανά τον κόσμο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο Άγιαξ Ραμπάτ που προέρχεται από τη Μάλτα αλλά κι ο Άγιαξ Κέιπ Τάουν από τη Νότια Αφρική, που το 2020 μετονομάστηκε Cape Town Spurs.
Ο Ηρακλής ως πηγή έμπνευσης , ο τιτάνας Άτλας κι ο Αχιλλέας
Ο ξακουστός ημίθεος της ελληνικής μυθολογίας Ηρακλής είναι ένα από τα βασικά κομμάτια έμπνευσης για την ονοματοδοσία των ομάδων κατά τα χρόνια. Οι πιο γνωστές περιπτώσεις ομάδων που συναντώνται είναι εκείνες της Χεράκλες Άλμελο από την Ολλανδία και της ισπανικής Χέρκουλες. Η ολλανδική ομάδα με πολυετή παρουσία στα γήπεδα της πρώτης κατηγορίας της Ολλανδίας ιδρύθηκε το Μάιο του 1903 κι από την πρώτη στιγμή έφερε το όνομα του γιου του Δία. Παράλληλα, στην Ισπανία υπάρχει η Χέρκουλες, η οποία ωστόσο διατήρησε την ισπανική μορφή του ονόματος. Το όνομα της ομάδας μόνο τυχαίο δεν είναι αφού αντανακλά τις προσδοκίες που είχαν οι ιδρυτές της για τη δύναμη και την πυγμή που ήθελαν να έχει ο σύλλογος εντός αγωνιστικού χώρου. Σήμερα αγωνίζεται στην τρίτη κατηγορία του ισπανικού ποδοσφαίρου και χαρακτηριστικά αποκαλούνται στους αγώνες πολλές φορές ως <<οι Έλληνες>>.
Στη συνέχεια, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία στον ποδοσφαιρικό χάρτη του μυθικού Άτλαντα μέσα από την ομώνυμη ομάδα του Μεξικού. Η Άτλας μάλιστα είναι ένας από τους μεγαλύτερους συλλόγους της χώρας αφού διαθέτει στο παλμαρέ της σύνολο τίτλων και πολλούς σπουδαίους παίκτες που έχουν αναδειχθεί από τα σπλάχνα της.
Φυσικά, δε θα μπορούσε από αυτή τη λίστα να λείπει ο σπουδαίος Αχιλλέας. Στην Ολλανδία εμφανίζεται η ημιεπαγγελματική Άκιλιζ 29 ( Achilles ’29) . Το σωματείο από το Groesberg έχει ως μεγαλύτερη στιγμή της ιστορίας της τις συνεχείς συμμετοχές στη δεύτερη κατηγορία του ολλανδικού ποδοσφαίρου. Σήμερα, αγωνίζεται στα ερασιτεχνικά πρωταθλήματα.
Η μαχητικότητα της Σπάρτης
Ιδιαίτερη θέση στην ονοματοδοσία των ποδοσφαιρικών συλλόγων έχει η Σπάρτη αφού αρκετές ομάδες εμπνεύστηκαν το όνομά τους από την πόλη της Λακωνίας. Η στρατιωτική ικανότητα των πολεμιστών σε συνδυασμό με τη μαχητικότητα που επιδείκνυαν στο πεδίο της μάχης αποτελούν βασικούς λόγους που η πόλη της Σπάρτης βρίσκεται στο όνομα αρκετών ομάδων. Βασική εκπρόσωπος στη λίστα αυτή είναι η τσέχικη Σπάρτα Πράγας. Με πλούσια εγχώρια κι ευρωπαϊκή ιστορία από το 1893 , η Σπάρτα αντικατοπτρίζει στο πέρασμα των χρόνων τη μαχητικότητα και το πνεύμα νικητή των αρχαίων πολεμιστών.
Επίσης, στην Ολλανδία εμφανίζεται άλλη μια ομάδα που πηγή έμπνευσης για εκείνη ήταν η Σπάρτη. Η Σπάρτα Ρότερνταμ, έχοντας ιδρυθεί το 1888 είναι το πρώτο επίσημο επαγγελματικό σωματείο της Ολλανδίας. Με 6 πρωταθλήματα Ολλανδίας και 3 κύπελλα στην κατοχή της, συνεχίζει μέχρι και σήμερα να εκδηλώνει εντός του αγωνιστικού χώρου τις αξίες της λακωνικής πόλης. Μάλιστα, το ελληνικό ενδιαφέρον της Σπάρτα Ρότερνταμ δε σταματάει εκεί καθώς με τη φανέλα της ομάδας αγωνίστηκαν σε ξεχωριστές χρονικές περιόδους οι Γιάννης Αναστασίου και Γιάννης Μασούρας.
Θέση στη λίστα κατέχει πλέον κι η Χάμρουν Σπάρτανς από τη Μάλτα. Η επί τρία συναπτά έτη πρωταθλήτρια ομάδα διαθέτει πλούσια εγχώρια ιστορία καθώς ιδρύθηκε το 1907, ενώ πρόσφατα κατάφερε να γίνει η πρώτη στα χρονικά ομάδα από τη Μάλτα που έφτασε στην τελική φάση ευρωπαϊκής διοργάνωσης με την είσοδό της στη League Phase του UEFA Conference League.
Η Αταλάντα, η Μαρσέιγ κι οι υπόλοιπες με ελληνική <<καταγωγή>>
Η λίστα των ομάδων με ελληνική επιρροή δεν τελειώνει εδώ αφού αρκετοί είναι οι σύλλογοι με ελληνικό στοιχείο στο όνομά τους. Στην κατηγορία αυτή δε θα μπορούσαν να λείπουν οι ιταλικές Αταλάντα κι Ελλάς Βερόνα. Η πρώτη, με ονομασία προερχόμενη από την ηρωίδα της ελληνικής μυθολογίας που διακρινόταν για την ταχύτητά της κι η δεύτερη κατόπιν αιτήματος του καθηγητή κλασικών σπουδών του πανεπιστημίου στο οποίο ιδρύθηκε, συνεχίζουν σε κάθε αγωνιστική να προσδίδουν ελληνικό αέρα στα ιταλικά γήπεδα.
Σημαντική θέση διαθέτουν οι δύο Ολιμπίκ του γαλλικού ποδοσφαίρου. Ολιμπίκ Μαρσέιγ κι Ολιμπίκ Λυών με το προσωνύμιο που φέρουν δείχνουν την έντονη επιρροή των ιδρυτών τους από τις αρχαίες ελληνικές αξίες κι ειδικότερα από το πνεύμα των Ολυμπιακών Αγώνων. Ταυτόχρονα, η πρωταθλήτρια Σλοβενίας Ολίμπια Λιουμπλιάνας φέρει το όνομά της από την πόλη της αρχαίας Ολυμπίας, όπως επίσης κι η σουηδική Ακρόπολις με όνομα προερχόμενο από το σπουδαίο μνημείο. Η ιστορία της Ακρόπολις εμφανίζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι μάλιστα ιδρύθηκε από Έλληνες μετανάστες στη Σουηδία το 1968, πιστοποιώντας συνάμα τη διατήρηση των δεσμών των Ελλήνων με την πατρίδα.
Συμπέρασμα
Η επιλογή ξένων συλλόγων να δανειστούν ελληνικά ονόματα δείχνει την καθολική απήχηση της Ελλάδας ως πηγή έμπνευσης ακόμα και στο χώρο του αθλητισμού. Κάθε φορά που βλέπει ένας φίλαθλος ομάδες όπως ο Άγιαξ, η Σπάρτα Πράγας ή η Αταλάντα ασυνείδητα φέρνει στο μυαλό του την Ελλάδα και την ιστορία που <<κουβαλάει>> κάθε όνομα πίσω από αυτό.
Βιβλιογραφία
https://www.mountroyalsoccer.com/2020/12/26/22200192/whats-in-a-name
https://timesoccertv.com/soccer-teams-that-get-their-names-from-greek-mythology/
Πηγή εικόνας
https://www.metrosport.gr/ethniki-ellados-oi-proypotheseis-gia-tin-prokrisi-sto-moyntial-1223029
* Βιογραφικό συντάκτη
https://greekhumans.com/o-spyros-tsevas-syntakths-sto-greekhumans/