Η ρωσική παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια
Του Νικήτα Σίμου*
Η ρωσική επιρροή στην περιοχή χαρακτηρίζεται ιστορικά από πολιτιστικούς, θρησκευτικούς και πολιτικούς δεσμούς, τους οποίους η Ρωσία προσπάθησε να εκμεταλλευτεί για να εδραιώσει τη θέση της μέσω στρατηγικών συμμαχιών.
Η Μόσχα έχει διατηρήσει ισχυρή παρουσία σε χώρες όπως η Σερβία, υποστηρίζοντας τη θέση του Βελιγραδίου για τη μη αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου και προωθώντας διμερείς σχέσεις βασισμένες σε οικονομικά συμφέροντα, ειδικά στον ενεργειακό τομέα.
Η Ρωσία προσπάθησε επίσης να ασκήσει την εξουσία της υποστηρίζοντας αυτονομιστικά και αντιδυτικά κινήματα, εκμεταλλευόμενη την περιφερειακή αστάθεια και αντιτιθέμενη στην περιφερειακή διαδικασία ενσωμάτωσης των χωρών των Δ. Βαλκανίων στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της δυναμικής είναι ακριβώς η σχέση μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν και του Ντόντικ ( Σερβο- Βόσνιου ηγέτη της αυτόνομης δημοκρατίας της Σερβίας, στην Βοσνία-Ερζεγοβίνη).
Tους τελευταίους μήνες o Nτόντικ έχει επιταχύνει τη διαδικασία νομικής απόσχισης, με την οποία η οντότητα της σερβικής πλειοψηφίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης απειλεί τους θεσμούς του Σεράγεβο.
Από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, οι δυο ηγέτες έχουν συναντηθεί επτά φορές. Ωστόσο, αν και η υποστήριξη του σερβοβοσνιακού αυτονομισμού καθιστά τον ρωσικό ρόλο δυνητικά επικίνδυνο για ολόκληρη την περιοχή, συχνά η αφήγηση της πανσλαβικής “αδελφικής σχέσης”, που ορίζεται ως “ιστορική”, και οι οικονομικοί και ενεργειακοί μοχλοί που έχει πραγματικά η Ρωσία τείνουν να υπερεκτιμώνται.
Γεωστρατηγική σημασία των Βαλκανίων για τη Ρωσία
Η Ρωσία συχνά απεικονίζεται ως γεωπολιτικός παίκτης με ισχυρή παρουσία στην περιοχή των Βαλκανίων, με στόχο την ομηρία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της περιοχής.
Ωστόσο, από τη ρωσική άποψη, η ίδια η περιοχή δεν αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, ούτε κανένα από τα κράτη της, όπως αναφέρονται στο τελευταίο έγγραφο της εξωτερικής πολιτικής της Ομοσπονδίας (Ρωσικό ΥΠΕΞ 2023).
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στον τρέχοντα χρόνο, όταν οι ρωσικοί πολιτικοί και οικονομικοί πόροι φαίνεται να απορροφώνται κυρίως από τον επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Ωστόσο, εντός των Βαλκανίων, οι σερβικές οντότητες διαδραματίζουν παραδοσιακά σημαντικό ρόλο για τη Ρωσία. Αυτό ορίζεται όχι μόνο από την μεταξύ τους πολιτιστική, ιστορική και θρησκευτική εγγύτητα, δεδομένης και της κοινής ορθόδοξης μήτρας, αλλά και από τις γεωπολιτικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα τόσο στα Βαλκάνια, όσο και στην Ευρώπη γενικότερα.
* Ο Νικήτας Σίμος είναι Οικονομολόγος, Γεωπολιτικός Αναλυτής
Πηγή πληροφόρησης
https://www.capital.gr/arthra/3919744/i-rosiki-parousia-sta-dutika-balkania/
Πηγή εικόνας
https://www.in.gr/2023/11/15/politics/diplomatia/non-paper-gia-ta-dytika-valkania/
Ολόκληρο το άρθρο εδώ
https://www.capital.gr/arthra/3919744/i-rosiki-parousia-sta-dutika-balkania/
Η Ομάδα του GreekHumans