Του Δημήτρη Γούπου*
Δίχασε την Ελληνική κοινή γνώμη το τελευταίο χρονικό διάστημα, η μη τέλεση νεκρώσιμου ακολουθίας σε κηδεία νεαρής κοπέλας. Ακριβέστερα η τέλεση μέρους της νεκρώσιμου ακολουθίας και όχι ολόκληρης. Ο λόγος για μια 17χρονη σε χωριό της Χερσονήσου Ηρακλείου, στην Κρήτη, η οποία έπεσε από γέφυρα του βορείου οδικού άξονα Κρήτης, με τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της αστυνομικής έρευνας να καταλήγουν στο ενδεχόμενο της αυτοκτονίας. Ακολούθως η αυτοχειρία αυτή της κοπέλας, οδήγησε στην μη τέλεση νεκρώσιμου ακολουθίας με απόφαση του Μητροπολίτη της περιοχής[1].
Το γεγονός αυτό προκάλεσε την δυσαρέσκεια/αντίδραση των οικείων της θανούσας, ενώ ποικίλες ήταν και οι αντιδράσεις της κοινής γνώμης τόσο μέσω τα ΜΜΕ όσο και στα κοινωνικά δίκτυα. Βασικό στοιχείο των αντιδράσεων, αιτιάσεις του τύπου “ο Θεός είναι αγάπη…”, “η κοπέλα ήταν ένας άγγελος” κοκ. Φυσικά από τον “χορό” των αντιδρώντων δεν θα μπορούσαν να απέχουν και γνωστοί και μη εξαιρετέοι αντεκκλησιαστικοί κύκλοι, βρίσκοντας εκ νέου πάτημα για να μιλήσουν για “μεσαίωνα” και “αναχρονιστικές”-“συντηρητικές” αντιλήψεις της Εκκλησίας.
Φυσικά αυτές οι αντιδράσεις δεν προκαλούν εντύπωση. Αντίστοιχες εκδηλώνονται αρκετά συχνά και σε πληθώρα ζητημάτων στα οποία ο σύγχρονος τρόπος ζωής έρχεται σε αντίθεση με τις Χριστιανικές αξίες, την Εκκλησιαστική Παράδοση, ακόμα και με τους κανόνες της Εκκλησίας, που τις “θεσμοθετούν”. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η καύση των νεκρών, το μάθημα των θρησκευτικών, ο πολιτικός γάμος και το σύμφωνο συμβίωσης, ο πρόσφατα θεσμοθετημένος από την Ελληνική κυβέρνηση “γάμος” μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου και πολλά ακόμα[2]. Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι η Ελληνική κοινωνία είναι μια φαινομενικά Ορθόδοξη κοινωνία, με πολλούς από όσους δηλώνουν Ορθόδοξοι Χριστιανοί να έχουν αν όχι άγνοια τουλάχιστον ελλιπή γνώση αναφορικά με την Πίστη τους, με την ευθύνη για αυτή να μοιράζεται μεταξύ της κρατικής εκπαιδευτικής πολιτικής, της θεσμικής εκκλησίας και του θεολογικού χώρου, ωστόσο αυτό αποτελεί άλλο τεράστιο ζήτημα.
Επί του παρόντος ζητήματος η άγνοια αυτή οδηγεί τους τυπικά Ορθόδοξους σε μια “βολική” για τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους πίστη. Άλλωστε και η μετατροπή των Μυστηρίων της Εκκλησίας σε κοσμικές συνάξεις για το “φαίνεσθαι” και ο συνεπακόλουθος υποκριτικός εναγκαλισμός της πολιτικής/εκτελεστικής εξουσίας με την Εκκλησία αυτό μαρτυρεί[3]. Μια πίστη προσαρμοσμένη στον σύγχρονο κοσμικό τρόπο ζωής, που δεν αλλάζει τον κόσμο, γίνεται η ίδια κόσμος. Έναν Χριστιανισμό “τσέπης”, μια από τις πολλές ιδιότητες του σύγχρονου ανθρώπου. Μάλιστα αρκετοί εξ αυτών επιχειρούν να τεκμηριώσουν την πίστη τους, χρησιμοποιώντας άκριτα το κατ’ οικονομία της Εκκλησίας παραγράφοντας, την ακρίβεια, καθώς και βασιζόμενοι στην φράση του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλου “ελάτε όπως είστε” αγνοώντας της συνάφεια που αυτή ειπώθηκε. Παράλληλα στην πλάνη τους έρχονται να συνηγορήσουν οι απόψεις ορισμένων “σύγχρονων”, όπως αποκαλούνται από πολλούς, θεολογούντων πρεσβευτών του ρεύματος της μετα-πατερικής θεολογίας. Με λίγα λόγια πρόκειται για την σχετικοποίηση της Χριστιανικής Πίστης κατά την συχνά χρησιμοποιούμενη φράση “πιστεύω με τον τρόπο μου”, με την σχετικοποίηση να υποδηλώνει προτεσταντισμό. Πρόκειται δηλαδή για την βαθμιαία, στο όνομα και της σύγκλισης με την δύση προτεσταντικοποίησης της Ορθόδοξης Πίστης.
Εν κατακλείδι με το ερώτημα που γεννάται σε μέρος της κοινής γνώμης από όλα αυτά να σχετίζεται αναφορικά με το “τι Εκκλησία θέλουμε” στην “σύγχρονη κοινωνία”, όμως το συμπέρασμα βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική βάση. Μπορεί το εύκολο και το “αρεστό” σε πολλούς να είναι ένας “εκσυγχρονισμός” της Εκκλησίας με σχετικοποίηση των αρχών της, ωστόσο το ζητούμενο δεν είναι να γίνει να γίνει η ίδια κόσμος, αλλά να αλλάξει τον κόσμο[4]. Μια αλλαγή που δύναται να γίνει μέσα από την πραγμάτωση των Χριστιανικών αξιών στον κόσμο και οι αξίες αυτές θεσμοθετούνται από κανόνες. Συνεπώς όσο και να μοιάζει δύσκολο για έναν “σύγχρονο” άνθρωπο, οι κανόνες υπάρχουν για να παιδαγωγούν. Αυτή είναι άλλωστε και σημασία της τιμωρίας και των επιτιμίων. Υπό αυτό το πρίσμα η έννοια “αμαρτία” δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται με ηθικιστικό περιεχόμενο αλλά ως “αστοχία” και “σφάλμα” με την τιμωρία να στοχεύει στην θεραπεία και τον σωφρονισμό του ανθρώπου[5].
[1] Γεώργιος Μαντζαρίδης, Χριστιανική Ηθική 2, Εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη, 2010, σελ.625-632
[2] Ό.π. σελ. 495-524
[3] Ό.π. σελ. 423-437
[4] Ό.π. σελ. 441-450 και Γεώργιος Μαντζαρίδης, Χριστιανική Ηθική 1, Εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη, 2009, 201-207
[5] Γεώργιος Μαντζαρίδης, Χριστιανική Ηθική 2 σελ. 59-72
Πηγή εικόνας
https://www.vimaorthodoxias.gr/theologikos-logos-diafora/ola-gia-to-fainesthai-kai-to-theathinai/
*Βιογραφικό συντάκτη
https://greekhumans.com/o-dimitris-goupos-syntaktis-sto-greekhumans/