Ο μήνας Κερασινός στον Πόντο
Ο Ιούνιος των κερασιών
Του Αριστείδη Ρούνη*
Εισαγωγή
Είναι γεγονός πως ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία λαογραφίας στον Πόντο. Εμείς θα αναφερθούμε σήμερα στους μήνες στον Πόντο, και ειδικότερα στο μήνα Κερασινόν. Αυτός είναι ο μήνας Ιούνιος των κερασιών. Ο Ιούνιος στην ποντιακή λαογραφία·καλούταν «Κερασινόν». Πατρίδα της κερασιάς είναι τα όρη του Πόντου, εξού η αποικία Κερασούς της Σινώπης, που πήρε το όνομά της από το ελληνικό κέρασος ή κερασός, εξαιτίας των άφθονων κερασιών που φύονται στην περιοχή. Αντίστοιχα και ο μήνας Ιούνιος στον Πόντο ονομάστηκε Κερασινόν επειδή στη διάρκειά του ωριμάζουν τα κεράσια. Η κερασιά συναντάται μεταξύ άλλων τόπων στα βουνά της Τραπεζούντας και της Κερασούντας του Πόντου.
Τα στοιχεία λαογραφίας στον Πόντο αυτό το μήνα
Ο ποντιακός λαός με χαρά μεγάλη καλωσόριζε τον Κερασινό, ενώ προετοίμαζε τις προμήθειές του για το χειμώνα. Στον Πόντο συνήθιζαν να λένε: «Έρθεν ο Κερασινόν, τα κεράσα τ’ ολονών». Την 1η Ιουνίου οι βοσκοί μετέφεραν τα ζώα και τις αποσκευές τους στα παρχάρια, τους θερινούς βοσκοτόπους. Αυτή ήταν μια πολύ δύσκολη διαδικασία και απαιτούσε σκληρή δουλειά από όλα τα μέλη της οικογένειας.
Το παρχάρεμαν (θερινή βοσκή) συνηθιζόταν σε πολλές περιοχές του Πόντου, επειδή εκεί η τροφή για τα ζώα ήταν άφθονη, ενώ στις χαμηλότερες περιοχές οι μεγάλες θερμοκρασίες αποξέραιναν την υπάρχουσα βλάστηση, λέει το ποντιακό δίστιχο. Κάθε χωριό είχε το δικό του παρχάρι.
Εκφράσεις για τον Κερασινόν
Οι Έλληνες του Πόντου κάνανε τραγούδι τις ιδιότητες του μήνα αυτού, λέγοντας:
«Ο Κερασινόν φέρ’ τον ήλον, κοκκινίζ’ κ’ ευτάει σε μήλον»
Σε άλλες παραλλαγές χρησιμοποιούσαν τις παρακάτω εκφράσεις:
Στη Κρώμνη: «Ο Κερασινόν φέρ’ ήλιον και μαραίν’τσε άμον μήλον» (ο Ιούνιος φέρνει ήλιο και σε μαραίνει σαν μήλο).
Στο Σταυρί: «Έρθεν ο Κερασινόν, έγκεν φύλλον πράσινον».
Στα Σούρμενα: «Έρθεν ο Κερασινός, ο καιρός έν’ κόκκινος».
Παραθέτουμε σχετικό με το θέμα μας ποντιακό τραγούδι
Έρθεν ο Κερασινόν, τα κεράσια τα καλά,
λάμπ΄ ο ήλεν ’ς σα ραχιά, σ’ ολουνούς τρανόν χαράν.
Έρθεν ο Κερασινόν, τ’ ευλογίας τα πολλά,
οι ανθρώπ’ ειν’ χαρεμέν’ κι η ζωή παντού γελά.
Έρθεν ο Κερασινόν και ο ήλον καντηλίζ’,
η εγάπ’ γλυκύν κεράσ’, τ’ εμόν την κάρδιαν βρουλίζ’.
Έρθεν ο Κερασινόν και ο ήλεν ο ζεστόν,
έρθεν κι η εγάπ’ τ’ εσόν, βρούλ’ τσεν την καρδίαν τ’ εμόν.
Έρθεν και ο Κερασινόν, θα γίν’νταν τα κεράσια,
παιδάντ’, πολλά μη τρώτε τα, έρχουζνε απάν’ σ’ν ράχιαν.
Τη Κερασινού ο ήλον κοκκινίει σε άμον μήλον,
έρθεν ο κερασινόν, έγκεν φύλλον πράσινον.
Επίλογος
Εδώ στο https://greekhumans.com/ θα συνεχίσουμε να παρουσιάζουμε τμήματα της ποντιακής λαογραφίας Να μάθουνε οι νέοι άνθρωποι τι ιστορία κουβαλάει αυτός ο πολύπαθος τόπος, όπου διενεργήθηκε απίστευτη γενοκτονία.
Πηγές πληροφόρησης
https://www.pontosnews.gr/497656/pontos/paradosi/kerasinon-o-ioynios-ton-pontion/
https://www.trapezounta.gr/pontus-news/22279/
https://www.lelevose.gr/kerasinos-o-iounios-ston-ponto/
Πηγή εικόνας
https://www.pontosnews.gr/497656/pontos/paradosi/kerasinon-o-ioynios-ton-pontion/
*Βιογραφικό συντάκτη