Ο «Μικρός πρίγκιπας», το τριαντάφυλλο κι η αλεπού
Της Βασιλικής Πολυζώνη*
Περίληψη του έργου:
Ο Σαιντ-Εξυπερύ το 1943, στη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου πόλεμου, έγραψε το «Μικρό πρίγκιπα». Το βιβλίο είναι ένα συμβολικό παραμύθι με ποιητική γραφή και αυτοβιογραφικά στοιχεία από εμπειρίες του πιλότου συγγραφέα.
Ο αφηγητής, έπειτα από μία αναγκαστική προσγείωση στην έρημο Σαχάρα, προσπαθεί να διορθώσει το αεροπλάνο του. Τότε συναντά τον μικρό πρίγκιπα, ένα όμορφο αγόρι που έφυγε από το μικρό ιδιωτικό του πλανήτη, διότι το στενοχώρησε το λουλούδι του, και θέλησε να γνωρίσει τον κόσμο. Ο πρίγκιπας περιπλανήθηκε σε πολλούς πλανήτες, μέχρι να φθάσει στη Γη, να συναντήσει τον αφηγητή και να αποφασίσει να μείνει μαζί του.
Το απόσπασμα του «Μικρού Πρίγκιπα» για το τριαντάφυλλο και την αλεπού:
Σε αυτό το απόσπασμα, ο μικρός πρίγκιπας γνωρίζει τα τριαντάφυλλα και την αλεπού. Το απόσπασμα αποτελεί κομμάτι από το κλασικό κείμενο του «Μικρού Πρίγκιπα» κι εστιάζει στην ουσία της αγάπης, της φιλίας και της ευθύνης: “Μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά. Η ουσία δε φαίνεται με τα μάτια” και “Είσαι για πάντα υπεύθυνος γι’ αυτό που έχεις εξημερώσει”. Το κείμενο σημειώνει ότι το «δικό του» τριαντάφυλλο είναι μοναδικό, όχι λόγω εμφάνισης, αλλά λόγω του χρόνου και της φροντίδας που του αφιέρωσε.
Η ανακάλυψη της μοναδικότητας:
“Οι άνθρωποι, εκεί που ζεις, καλλιεργούν πέντε χιλιάδες τριαντάφυλλα σε έναν κήπο. Παρ’ όλα αυτά, δεν βρίσκουν αυτό που ψάχνουν… Κι όμως αυτό που ψάχνουν, μπορεί να βρεθεί σε ένα και μόνο τριαντάφυλλο.”.
Στο «Μικρό Πρίγκιπα», το τριαντάφυλλο συμβολίζει την αγάπη, την ευθύνη και την μοναδικότητα που δημιουργεί ο χρόνος και η φροντίδα, με πιο γνωστό απόσπασμα αυτό, στο οποίο η Αλεπού λέει στον Πρίγκιπα: “Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου… μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά. Την ουσία τα μάτια δεν τη βλέπουν”. Ο Πρίγκιπας, συγκρίνοντας τα χιλιάδες ίδια τριαντάφυλλα που είδε σε έναν κήπο, καταλαβαίνει ότι το δικό του είναι ξεχωριστό, διότι εκείνο πότισε, προστάτεψε και άκουσε.
Σύγκριση με τον τριανταφυλλόκηπο:
Ο Πρίγκιπας συνειδητοποιεί ότι δεν είναι τα τριαντάφυλλα όμορφα αλλά κενά, ενώ το δικό του, αν και μοιάζει σε εκείνα, είναι μοναδικό, επειδή το φρόντισε. “Είσαστε όμορφα, όμως είσαστε άδεια, τους είπε ακόμα. Δεν πεθαίνει κανείς για σας. Βέβαια, και το δικό μου τριαντάφυλλο ένας απλός περαστικός θα έλεγε πως σας μοιάζει. Όμως εκείνο μόνο του έχει περισσότερη σημασία απ’ όλα εσάς, αφού εκείνο είναι που πότισα. Αφού εκείνο έβαλα κάτω απ’ τη γυάλα…”.
Ο διάλογος με την αλεπού:
“- Δε γνωρίζει κανείς παρά τα πράματα που ημερώνει, είπε η αλεπού. Οι άνθρωποι δεν έχουν πια καιρό να γνωρίσουν τίποτα. Τ’ αγοράζουν όλα έτοιμα στα εμπορικά. Καθώς όμως δεν υπάρχουν εμπορικά που πουλάνε φίλους, οι άνθρωποι δεν έχουν πια φίλους. Αν θες ένα φίλο, ημέρωσε με!
– Τι πρέπει να κάνω;, είπε ο μικρός πρίγκιπας.
– Πρέπει να έχεις μεγάλη υπομονή, αποκρίθηκε η αλεπού. Θα καθίσεις πρώτα κάπως μακριά μου, έτσι στο χορτάρι. Εγώ θα σε κοιτάζω με την άκρη του ματιού μου κι εσύ δε θα λες τίποτα. Τα λόγια είναι που κάνουν τις παρεξηγήσεις.
Αλλά, κάθε μέρα, θα μπορείς να κάθεσαι λιγάκι πιο κοντά…
Την άλλη μέρα ήρθε πάλι ο μικρός πρίγκιπας.
– Θα ‘ταν πιο καλά να έρχεσαι πάντα την ίδια ώρα, είπε η αλεπού. Αν έρχεσαι, λόγου χάρη, στις τέσσερις το απόγευμα, εγώ θ’ αρχίζω από τις τρεις να είμαι ευτυχισμένη. Όσο θα περνάει η ώρα, τόσο εγώ θα νιώθω και πιο ευτυχισμένη. Στις τέσσερις πια, δε θα μπορώ να καθίσω και θα τρώγομαι• θ’ ανακαλύψω την αξία της ευτυχίας. Αν έρχεσαι όμως όποτε και να ‘ναι, δε θα ξέρω ποτέ ποια ώρα να φορέσω στην καρδιά μου τα καλά της… Σ’ όλα χρειάζεται κάποια τελετή.
– Τι είναι τελετή;, είπε ο μικρός πρίγκιπας.
– Είναι κι αυτό κάτι που πολύ παραμελήθηκε, είπε η αλεπού. Είναι αυτό που κάνει τη μια μέρα να μη μοιάζει με τις άλλες, τη μια ώρα με τις άλλες ώρες. Οι κυνηγοί μου, λόγου χάρη, έχουν μια τελετή. Κάθε Πέμπτη χορεύουν με τις κοπέλες του χωριού. Γι’ αυτό η Πέμπτη είναι θαυμάσια μέρα! Μπορώ και κάνω μια βόλτα ως τ’ αμπέλι. Αν χόρευαν οι κυνηγοί όποτε και να ‘ναι, όλες οι μέρες θα μοιάζαν μεταξύ τους, κι εγώ δε θα είχα καθόλου διακοπές.”.
Το μυστικό της αλεπούς:
“Να το μυστικό μου. Είναι πολύ απλό: μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά. Την ουσία τα μάτια δεν τη βλέπουν.”.
“Είναι ο χρόνος που ξόδεψες για το τριαντάφυλλό σου που το κάνει τόσο σημαντικό.”.
“Είσαι υπεύθυνος για πάντα για ό,τι έχεις εξημερώσει. Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου…”.
Σημασία αποσπασμάτων και μηνύματα:
“Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου”: Η φράση αυτή της Αλεπούς τονίζει τη δέσμευση και την αφοσίωση που απαιτούν η αγάπη κι η φιλία.
Αγάπη και ευθύνη: Το τριαντάφυλλο είναι το σύμβολο της θνητής, αλλά πολύτιμης ομορφιάς που απαιτεί φροντίδα και ευθύνη, όπως ακριβώς και οι ανθρώπινες σχέσεις.
“Είναι ο χρόνος που ξόδεψες για το τριαντάφυλλό σου που το κάνει τόσο σημαντικό”: Το απόσπασμα αυτό φανερώνει ότι η αξία ενός προσώπου ή πράγματος δεν βρίσκεται στην εμφάνιση, αλλά στη συναισθηματική επένδυση.
Η έννοια του «εξημερώνω»: Η αλεπού δίνει στον Πρίγκιπα να καταλάβει ότι το «εξημερώνω» σημαίνει δημιουργώ δεσμούς.
“Την ουσία τα μάτια δεν τη βλέπουν”: Η αληθινή ομορφιά κι η ουσία βρίσκονται στην καρδιά και την ψυχή.
Επομένως, αυτά τα αποσπάσματα τονίζουν πως η αξία των σχέσεων και των πραγμάτων δεν βρίσκεται στην εμφάνιση, αλλά στην φροντίδα, την αγάπη και τον χρόνο που αφιερώνουμε σε αυτά, κάνοντάς τα μοναδικά για εμάς. Είναι μία αφορμή, λοιπόν, να κοιτάξουμε γύρω μας και να συλλογιστούμε πόσο χρόνο επενδύουμε, ώστε οι δεσμοί που δημιουργούμε να είναι δυνατοί κι αδιάσπαστοι, όσο θα θέλαμε.
Βιβλιογραφία & Πηγές
www.therapia.gr/mikros-prigkipas-analysi/ (Ανάλυση του έργου)
https://archeia.moec.gov.cy/sm/279/mikros_prigkipas_exypery.pdf
Πηγή εικόνας
www.therapia.gr/mikros-prigkipas-analysi/
* Βιογραφικό συντάκτριας
https://greekhumans.com/h-vasiliki-polyzwnh-syntaktria-sto-greekhumans/