Πατριάρχης Προκόπιος – ἐπίσκεψη στήν Ὕδρα
Η ἐπιθυμία τοῦ πρ. Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Προκοπίου τοῦ Πελεκάση
Το παρόν μελέτημα αναδημοσιεύεται από το διμηνιαίο περιοδικό της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, Εφημέριος, έτος 74ο, τχ. 3 (Μάιος-Ιούνιος 2025) 39-40.
Ἡ Ὕδρα, γνωστή γιά τούς ναυτικούς πού ἀνέδειξε κατά τήν Τουρκοκρατία καί τή μέγιστη συμβολή τους στόν ἀγῶνα, ἀλλά καί γιά τή δημιουργία φημισμένου καί γνωστοῦ τοῖς πάσι ἐμπορικοῦ στόλου πού δέσποζε στη Μεσόγειο, εἶναι ταυτόχρονα καί τόπος καθαγιασμένος, τόσο ἀπό τόν νεομάρτυρα Κωνσταντῖνο τόν Ὑδραῖο, ὅσο καί ἀπό τόν εὐσεβῆ καί φιλόπατρη κλῆρο της καί τούς εὐλαβεῖς κατοίκους της.
Ἐπίσης, ὑπῆρξε καί τόπος φιλοξενίας ὄχι μόνον πολιτικῶν καί ναυτικῶν, ἀλλά καί διακεκριμένων κληρικῶν πού συνετέλεσαν τά μέγιστα στήν τόνωση τοῦ ὑψηλοῦ θρησκευτικοῦ φρονήματος τῶν κατοίκων της ἀλλά καί στή μόρφωση τῶν νέων μέ τή φροντίδα ἐμπνευσμένων σοφῶν διδασκάλων. Στήν Ὕδρα ἐμόνασε ὁ Μακάριος Νοταρᾶς, ἐνῶ τήν ἐπισκέφθηκαν οἱ διάσημοι Ἱεροκήρυκες Κύριλλος ὁ Πάριος καί ὁ ἐκ Δημητσάνης Ἀγάπιος Λεονάρδος, ὁ διδάσκαλος τόσων ἀγωνιστῶν τοῦ ᾽21 ἀλλά καί τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανοῦ. Ἐπίσης, κατά τήν Ἐπανάσταση παρέμειναν ἐκεῖ γιά πολύ καιρό ὁ Ἄνθιμος Γαζῆς, ὁ Θεόκλητος Φαρμακίδης, ὁ Βενιαμίν Λέσβιος, ὁ Γρηγόριος Σαράφης καί ἄλλοι λογιώτατοι κληρικοί καί πρόσφυγες ἐπίσκοποι, πού μέ τα ἐνθουσιώδη κηρύγματά τους συνετέλεσαν στά ἔνδοξα ναυτικά τῆς Ὕδρας κατορθώματα.
Ἦταν, λοιπόν, δικαιολογημένη ἡ διακαής ἐπιθυμία τοῦ πρ. Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Προκοπίου τοῦ Πελεκάση νά μεταβεῖ στήν Ὕδρα, πρό τῆς ἐπιστροφῆς του στήν ἰδιαίτερη πατρίδα του, τή Δημητσάνα. Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ὁ ἀπό Σμύρνης Πατριάρχης Προκόπιος εἶχε πρωτοσύγκελλό του τόν ἐθνομάρτυρα Γρηγόριο Ε´, ὁ ὁποῖος τόν διαδέχθηκε στή Μητρόπολη τῆς Σμύρνης.
Ὁ Πατριάρχης παραιτήθηκε τοῦ Οἰκουμενικοῦ θρόνου τό 1789. Τήν ἐποχή ἐκείνη (1801) βρισκόταν στήν Κωνσταντινούπολη ὁ περίφημος Δ. Σαρχώσης μέ τό πλοῖο του καί ὁ Πατριάρχης ἐπιβιβάσθηκε γιά νά ἐπισκεφθεῖ τήν Ὕδρα καί ἀπό ἐκεῖ νά μεταβεῖ στήν Πελοπόννησο. Ὅταν ἔφθασαν ἀπέναντι ἀπό τήν Ὕδρα, ὁ Σαρχώσης ἀνήγγειλε τήν ἔλευση τοῦ Πατριάρχη στούς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι, κινούμενοι ἀπό θρησκευτικό αἴσθημα, περικύκλωσαν ὅλα τά παράλια τοῦ λιμανιοῦ γιά νά λάβουν τήν εὐλογία του.
Οἱ πρόκριτοι, θέλοντας νά τόν ὑποδεχθοῦν μέ κάθε μεγαλοπρέπεια, ἀφοῦ ἑτοίμασαν τά ἀναγκαῖα γιά τήν ὑποδοχή, παρατάχθηκαν στήν ἀποβάθρα ἀπό τήν μία πλευρά, ἐνῶ ἀπό τήν ἄλλη ἦσαν ὁ Ἀρχιερέας τοῦ τόπου μαζί μέ τόν Ἡγούμενο τοῦ μοναστηριοῦ καί τόν ἱερατικό κλῆρο, ὅλοι ἐνδεδυμένοι τίς λαμπρές τους στολές, καί τόν ἀνέμεναν μετά φανῶν καί λαμπάδων.
Λίγο ἀργότερα, ὁ Σαρχώσης ἐπιβιβάσθηκε στή βάρκα μαζί μέ τόν Πατριάρχη καί ἔχοντας στολίσει τό πλοῖο του μέ διάφορες σημαῖες, ἔρριξε 21 κανονιοβολισμούς πρός τιμήν τοῦ Ἱεράρχη, πού ἀνήγγειλαν στούς κατοίκους τήν ἀπόβασή του. Ταυτοχρόνως, ὅλα τά πλοῖα στό λιμάνι, σημαιοστολισμένα, τόν χαιρέτησαν μέ ἄλλα τόσα κανόνια τό καθένα. Ὁ ἀκατάπαυστος κανονιοβολισμός καί ὁ ἦχος ἀπό τίς καμπάνες τῶν ἐκκλησιῶν ἔκαναν τήν ἡμέρα ἐκείνη εὐφρόσυνη. Ὁ Πατριάρχης ἀποβιβάστηκε στήν ἀποβάθρα, ὅπου τόν περίμεναν ὅλες οἱ ἀρχές τοῦ τόπου καί τό πλῆθος τοῦ λαοῦ. Τόν ὑποδέχθηκαν ὡς ἄλλο βασιλέα μέ ὅλο ἐκεῖνο τό θρησκευτικό σέβας, πού ἀνήκει στόν ἀνώτατο ἀρχηγό τῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας.
Στή συνέχεια ἐν πομπῇ, ὅπου προπορεύονταν οἱ ἱερεῖς καί οἱ διάκονοι μέ θυμιατά καί λαμπάδες, πίσω τους ὁ Πατριάρχης, ἀνάμεσα στόν Ἀρχιερέα καί τόν Ἡγούμενο, καί μέ τή συνοδεία ὅλων τῶν κατοίκων, ἔφθασαν μέ ψαλμωδίες μέσα στό μοναστήρι, ὅπου ἐψάλη ἡ συνήθης δοξολογία. Ὁ Πατριάρχης ἀφοῦ εὐλόγησε τρεῖς φορές τόν λαό, ἐξῆλθε συνοδευόμενος κατά τόν ἴδιο τρόπο, μέχρι πού ἔφθασαν στήν κατοικία του, ὅπου δέχθηκε τίς ἐπισκέψεις ὅλων τῶν προκρίτων.
Ἡ εὐλάβεια τῶν κατοίκων ἦταν ἀπερίγραπτη, καθότι τούς φαινόταν ὅτι δέν ἦταν ὁ Πατριάρχης ἀλλά ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Ἄνδρες καί γυναῖκες, νέοι καί γέροι κατέβαιναν στό μοναστήρι καί στριμώχνονταν ποιός νά ἀσπασθεῖ πρῶτος τό χέρι του ἤ τό ἔνδυμά του. Ἀνάμεσά τους, πολλοί ἀσθενεῖς ὑποβασταζόμενοι, ἔρχονταν γιά νά λάβουν τήν εὐλογία του. Ὁ ἀσπασμός καί ἡ συρροή τῶν κατοίκων διήρκεσε τρεῖς μέρες καί ὁ Πατριάρχης δέν ἀναπαύθηκε οὔτε μία ὥρα. Ἐπειδή κουράζονταν τά χέρια του, οἱ διάκονοί του ἀναγκάστηκαν νά τά ὑποστηρίζουν. Ἡ εἴδηση τῆς ἄφιξής του ἐξαπλώθηκε αὐθημερόν στήν Πελοπόννησο καί πολλοί ἱερεῖς καί ἕνας Ἀρχιερέας ἀνεψιός του ἔσπευσαν πρός προϋπάντησή του.
Τήν προσεχῆ Κυριακή, ὁ Πατριάρχης ἔκανε συλλείτουργο μέ ὅλους τούς ἱερεῖς καί Ἀρχιερεῖς καί μέ τόν Ἡγούμενο τοῦ μοναστηριοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε ἰδιαίτερο προνόμιο νά φορεῖ καί αὐτός μίτρα καί ἀρχιερατική στολή. Ἡ ἡμέρα ἐκείνη ἦταν σημαντική γιά τή θρησκευτική κατάνυξη τῶν κατοίκων καί γιά τή μεγαλοπρέπειά της. Ἀφοῦ τελέσθηκε τό μνημόσυνο τῶν κατοίκων ὁ Πατριάρχης ἐξεφώνησε λόγο κατάλληλο γιά τήν περίσταση. Μετά τό τέλος τῆς ἱερουργίας, ὁ Πατριάρχης ἐξῆλθε τοῦ ναοῦ μέ τούς Ἀρχιερεῖς καί τούς ἱερεῖς, πού ψάλλοντας τόν συνήθη πολυχρονισμό τόν συνόδευσαν στήν κατοικία του μέ ὅλο τόν λαό. Ὁ Πατριάρχης διέμεινε στήν Ὕδρα μερικές ἡμέρες καί ἀφοῦ ἀποχαιρέτησε τούς κατοίκους μέ εὐχές καί εὐλογίες ἀπέπλευσε γιά τό Ναύπλιο.
1η δημοσίευση εδώ
Πηγή εικόνας
https://methormisakathektou.blog/
Πρωτοπρεσβύτερος Ηλίας Δροσινός, προϊστάμενος ΙΝ Ζωοδόχου Πηγής (Ακαδημίας)