Στις 16 Φεβρουαρίου 1943, το χωριό Δομένικο Λάρισας βίωσε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της Κατοχής, όταν οι ιταλικές δυνάμεις εκτέλεσαν 150 άμαχους κατοίκους ως αντίποινα για επίθεση ανταρτών του ΕΛΑΣ. Το γεγονός αυτό αποτελεί μία από τις φρικτότερες μαζικές εκτελέσεις στην Ελλάδα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αφήνοντας ανεξίτηλα σημάδια στη συλλογική μνήμη.
Το χρονικό της σφαγής
Η αντάρτικη ενέδρα που οδήγησε στην τραγωδία
Λίγες ημέρες πριν το μακελειό, αντάρτες του ΕΛΑΣ επιτέθηκαν σε ιταλική φάλαγγα στη θέση Μαυρίτσα, μεταξύ Δομένικου και Μυλόγουστας. Στην ενέδρα σκοτώθηκαν εννέα Ιταλοί στρατιώτες, ανάμεσά τους και ένας αξιωματικός.
Ένας μοτοσικλετιστής της φάλαγγας κατάφερε να διαφύγει και να ειδοποιήσει τις ιταλικές αρχές. Άμεσα, οι Ιταλοί έστειλαν ενισχύσεις από Τύρναβο και Ελασσόνα, ενώ ιταλικά αεροπλάνα επιχείρησαν βομβαρδισμούς, αναγκάζοντας τους αντάρτες να υποχωρήσουν.
Η μαζική εκτέλεση των αμάχων
Την επόμενη μέρα, οι ιταλικές δυνάμεις κατοχής εισέβαλαν στο Δομένικο με 40 οχήματα. Καθ’ οδόν, εκτέλεσαν αμάχους και έκαψαν σπίτια.
Φτάνοντας στην πλατεία του χωριού, συγκέντρωσαν τους κατοίκους και τους οδήγησαν στη θέση Μαυρίτσα, όπου:
Διαχώρισαν τους άνδρες ηλικίας 14 ετών και άνω από τις γυναίκες και τα παιδιά.
Τα γυναικόπαιδα και οι ηλικιωμένοι διατάχθηκαν να φύγουν προς το γειτονικό χωριό Αμούρι.
Οι άνδρες εκτελέστηκαν εν ψυχρώ, με τους περισσότερους να πεθαίνουν από πολυβολισμούς.
Συνολικά, 150 άμαχοι άνδρες εκτελέστηκαν και το χωριό πυρπολήθηκε ολοσχερώς.
Ο ρόλος των Ιταλών συνεργατών και οι μεταπολεμικές εξελίξεις
Ο διορισμένος πρόεδρος του χωριού, Νικόλαος Χώτος, παρέδωσε στους Ιταλούς λίστα κατοίκων, γεγονός που πιθανώς συνέβαλε στις στοχευμένες εκτελέσεις.
Μετά το μακελειό, ο Μοίραρχος Νικόλαος Μπάμπαλης, διοικητής της Χωροφυλακής Ελασσόνας, διαμαρτυρήθηκε έντονα για τη σφαγή, με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να καταδικαστεί σε θάνατο από τους Ιταλούς. Ωστόσο, η ποινή του δεν εκτελέστηκε, καθώς μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ιταλία, όπου τελικά επέζησε του πολέμου.
Η ιστορική μνήμη & διεκδίκηση δικαιοσύνης
Το Δομένικο αναγνωρίστηκε ως “μαρτυρικό χωριό”, με τους επιζώντες και τους απογόνους των θυμάτων να συνεχίζουν να τιμούν τη μνήμη τους. Οι κάτοικοι του χωριού εξακολουθούν να διεκδικούν αναγνώριση και αποζημιώσεις για τα εγκλήματα πολέμου, ενώ οι επετειακές εκδηλώσεις μνήμης διατηρούν ζωντανή την ιστορική αλήθεια.
Πηγή πληροφόρησης – φωτογραφίας
Η Ομάδα του GreekHumans